ਬਡੌ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਤਦ੍ ਬਾਢਂ ਵਿਰੇਜੇ ਨਗਰਂ ਤਦਾ । ਵੈਰਿਞ੍ਚ ਇਵ ਸੂਰ੍ਯੌਘ ਉਦਿਤੇ ਕਮਲਾਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਬਡੀ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਕਈ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਉੱਗਣ ਨਾਲ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਝੀਲ ਰੌਣਕ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।
ਬਡਿਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧ ਏਵਾਸੌ ਯਾਵਨ੍ ਨਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵਾਃ । ਤਾਵਤ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਮਾਧਿਸਦਨੇ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਬਡੀ ਜਾਗਦੇ ਹੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਚ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਅਹੋ ਨੁ ਰਮ੍ਯਾ ਪਦਵੀ ਸ਼ੀਤਲਾ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕੀ । ਅਹਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ
ਅਹਾ, ਇਹ ਰਾਹ ਵਾਕਈ ਸੁਹਾਵਣਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਮ ਸਚਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ 'ਚ ਇਕ ਪਲ ਟਿਕ ਕੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪਾ ਲਈ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਨਾਮ੍ ਏਵ ਪਦਵੀਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਸਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਵਤੀਹੋਪਭੁਕ੍ਤਾਭਿਃ ਕਿਂ ਮੇ ਬਾਹ੍ਯਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਬਾਹਰਲੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਐਨ੍ਦਵੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਬਿਮ੍ਬੇषੁ ਨ ਤਥਾਨਨ੍ਦਵੀਚਯਃ । ਤੋषਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨ੍ਤਰ੍ ਮਾਂ ਸਂਵਿਦ੍ਵਿਭਵਭੂਮਯਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਗਲਿਤਂ ਮਨਃ । ਬਡਿਮ੍ ਆਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੜ ਆਰਾਮ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੈਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਦਧ੍ਯੌ ਤਤ੍ਪ੍ਰਣਾਮਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਤੈਃ ਕੁਲਾਚਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਃ ਪਰਿਵੀਤਵਪੁਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਲਝ ਗਈ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵਿਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ ਉਪਾਦੇਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ । ਮਨੋ ਯਦਭਿਪਾਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਾਤੁ ਤਦ੍ਰਸਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਚਿੱਤ ਡੋਲਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਲੈਣਾ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਜੇ ਮਨ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਇਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਦ੍ਧਃ ਕੇਨਾਸ੍ਮਿ ਵੈ ਪੁਰਾ । ਅਬਦ੍ਧੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਕੇਯਂ ਬਾਲਵਿਡਮ੍ਬਨਾ
ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਉਂ? ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ? ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ।
ਨ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਕਿਂ ਮੇ ਧ੍ਯਾਨਵਿਲਾਸੇਨ ਕਿਂ ਵਾਧ੍ਯਾਨੇਨ ਮੇ ਭਵੇਤ੍
ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ; ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਾਂ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?
ਨ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨਾਪਿ ਚਾਧ੍ਯਾਨਂ ਨ ਭੋਗਾਨ੍ ਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਭੋਗਿਤਾਮ੍ । ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਨਾ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਪਾਠ; ਨਾ ਰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਰਸ ਤੋਂ ਵੰਜਣਾ। ਮੈਂ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਨ ਮੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ਪਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਨ ਮੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ । ਨ ਮੇ ਧ੍ਯਾਨਦृਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਭਵੇਨ ਮੇ
ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ। ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਨਾਹਂ ਮृਤੋ ਨ ਜੀਵਾਮਿ ਨ ਸਨ੍ ਨਾਸਨ੍ਨ੍ ਅਹਂ ਸਮਃ । ਨੇਦਂ ਮੇ ਨੈਵ ਨਾਨ੍ਯਨ੍ ਮੇ ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਅਹਂ ਹ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਨਾ ਮੈਂ ਮਰਿਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਨਾ ਮੈਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਨਾ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ। ਮੈਂ ਸਭ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਜਗਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਨੈਵ ਵਾਸ੍ਤੁ ਜਗਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਚਾਹੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ। ਜਾਂ ਚਾਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਠੰਢ-ਚੁੱਕਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਮੇ ਧ੍ਯਾਨਦृਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਰਾਜ੍ਯਵਿਭਵਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਯਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਤਦ੍ ਆਯਾਤੁ ਨਾਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਮੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ, ਤੇ ਰਾਜ-ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਕੀ? ਜੋ ਆਉਣਾ ਹੈ, ਆਉਣ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਦਿ ਨਾਮ ਮਯਾਧੁਨਾ । ਤਤ੍ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਕਰੋਮੀਹ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਕृਤਕਰ੍ਮ ਵੈ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਸਧਾਰਣ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰ ਲਵਾਂ?
ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਬਡਿਰ੍ ਬਲਵਤਾਂ ਵਰਃ । ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਆਲੋਕਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਦ੍ਮਾਨੀਵ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਬਡਿ, ਜੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲ ਐਸਾ ਤੱਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਮਲਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਪਾਤਵਿਭਾਗੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਨੁਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ । ਸ਼ਿਰਃਪ੍ਰਣਾਮਾਞ੍ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪੁष੍ਪਾਮੋਦਾਨ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਵੈਰੋਚਨਿਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਧ੍ਯੇਯਤ੍ਯਾਗਮਯਾਤ੍ਮਨਾ । ਮਨਸਾ ਸਕਲਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਰਾਜਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸ ਵ੍ਯਧਾਤ੍
ਫਿਰ ਵੈਰੋਚਨੀ ਉੱਥੇ, ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦੇਵਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਗੁਰੂਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਪੂਜਯਾ । ਸਮ੍ਮਾਨਯਾਮ੍ ਆਸ ਸੁਹृਦ੍ਬਨ੍ਧੁਸਾਮਨ੍ਤਸਜ੍ਜਨਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਥੇਨਾਪੂਰਯਾਮ੍ ਆਸ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਅਰ੍ਥਿਗਣਾਂਸ੍ ਤਥਾ । ਲਲਨਾ ਲਾਲਯਾਮ੍ ਆਸ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਿਭਵਾਰ੍ਪਣੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸਾਵ੍ ਅਵਸਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸਕਲਸ਼ਾਸਨੇ । ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬਭੂਵਾਥ ਮਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਯ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਆਇਆ।
ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ਼ੇषਭੁਵਨਂ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਪੂਜਿਤਮ੍ । ਸਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ ਮੁਖ੍ਯੈਸ੍ ਸ ਚਕਾਰ ਮਹਾਮਖਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਆਦਿ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਬਡਿਰ੍ ਭੋਗਭਰਸ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਨੇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਮਾਧਵਃ । ਬਡੇਰ੍ ਈਪ੍ਸਿਤਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ ਤਨ੍ਮਖਂ ਯਯੌ
ਬੜੀ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਾਧਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਣਯੋਗ ਸਮਝਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ, ਬੜੀ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਯਜਨ ਦੇ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਭੋਗੈਕਕृਪਣਾਯੇਦਂ ਜਗਜ੍ਜਙ੍ਗਲਖਣ੍ਡਕਮ੍ । ਦਾਤੁਂ ਯੋਗ੍ਯਾਯ ਸ਼ਕ੍ਰਾਯ ਵਯੋਜ੍ਯੇष੍ਠਾਯ ਕਾਰ੍ਯਵਿਤ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ, ਸਿਰਫ ਸੁਖ ਲੈਣ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਯੋਗ, ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਮਮਾਤ੍ਰਚ੍ਛਲੇਨਾਤ੍ਰ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਬਡਿਂ ਹਰਿਃ । ਬਬਨ੍ਧ ਪਾਤਾਲਤਲੇ ਭੂਗੇਹ ਇਵ ਵਾਨਰਮ੍
ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਝੂਠੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਬੜੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਂਰ (ਬਾਂਦਰ) ਵਾਂਗ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਅਦ੍ਯਾਸੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮ ਪੁਨਰਿਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਹੇਤੁਨਾ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਵਪੁਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧ੍ਯਾਨਨਿषਣ੍ਣਧੀਃ
ਹੁਣ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਇੰਦਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲਕੁਹਰੇ ਤਿष੍ਠਞ੍ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਬਡਿਃ । ਆਪਦਂ ਸਮ੍ਪਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਮਯੈਵ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਬੜੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਚੋਦੇਤਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ । ਸਮਾ ਸ੍ਥਿਰਤਰਾਕਾਰਾ ਚਿਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਵਲੀ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਸੂਝ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੁੱਬਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਉਭਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੰਗੀਨ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵਸਹਸ੍ਰਾਣੀਹ ਜੀਵਤਾਮ੍ । ਤਨ੍ਮਨਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਭੋਗੇषੁ ਵਿਰਤਿਂ ਗਤਮ੍
ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।