ਕੁਬੇਰਯਮਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਉਪਾਯਨਕਰਾਸ੍ ਸੁਰਾਃ । ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾ ਨਾਗਾਸ੍ ਸੇਵਾਵਸਰਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਤੇ ਸ਼ਕਰ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ; ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਨਾਗ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
ਰਮ੍ਭਾਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਚਾਮਰਿਣ੍ਯੋ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਸਰਿਤਸ੍ ਸਾਗਰਾਸ਼੍ ਸ਼ੈਲਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਵਿਦਿਸ਼ਸ੍ ਤਥਾ
ਰੰਭਾ, ਤਿਲੋਤਮਾ ਆਦਿ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਚਾਮਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।
ਸੇਵਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਯਯੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਤਦਾ ਬਡੇਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦਰਵਾਸਿਨਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੜੀ ਦੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ; ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਧ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਧ੍ਯਾਨਮੌਨਸਮਾਧਿਸ੍ਥਂ ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤਮ੍ ਇਵਾਚਲਮ੍ । ਨਮਤ੍ਕਿਰੀਟਾਵਲਯੋ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ ਬਡਿਮ੍ ਆਦृਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਡੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ, ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਨਮਾਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਡੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਸੁਰਾਃ । ਵਿषਾਦਵਿਸ੍ਮਯਾਨਨ੍ਦਭਯਮਨ੍ਥਰਤਾਂ ਯਯੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਖ, ਹੈਰਾਨੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਮੰਦ ਹੋ ਗਏ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ऽਥ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਇਤਿ ਦਾਨਵਾਃ । ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਗੁਰੁਂ ਸਰ੍ਵਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਾਨਵ ਭਾਰਗਵ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਚਿਨ੍ਤਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦੈਤ੍ਯਾ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਭਾਸੁਰਂ ਪੁਰਃ । ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਲ੍ਪਿਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਂ ਯਥਾ
ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੈਤ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ऽਸੁਰਗਣੈਰ੍ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਗੁਰੁਵਿष੍ਟਰੇ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧ੍ਯਾਨਮੌਨਸ੍ਥਂ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਤੇ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਸ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਇਵ ਪ੍ਰੇਮਵਾਨ੍ ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਚ । ਬਡਿਂ ਵਿਚਾਰਯਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਭਵਭ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਦੇਹਰਸ਼੍ਮਿਸ਼ਤੈਰ੍ ਦਨ੍ਤਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰੇ । ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਸਭਾਮ੍ ਆਹ ਹਸਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਗੁਰੁਃ
ਗੁਰੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭਾ ਉਸਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹੋ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਂ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਵਿਚਾਰਣਯੈਵ ਯਤ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਿਮਲਾਲੋਕਸ੍ ਸਿਦ੍ਧੋ ऽਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਡਿਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਹੈ: ਦੈਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ; ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਬਡੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਯਂ ਤਦ੍ ਏਵਮ੍ ਏਵੇਹ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਦਾਨਵਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤੁ ਪਦਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਵ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍
ਇਹੀ ਮਨੁੱਖ, ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉ ਪਾ ਲਵੇ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ।
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਚਿਨ੍ਤਾਭਰਭ੍ਰਮਃ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਂਸਾਰਨੀਹਾਰੋ ਬੋਧਨੀਯੋ ਨ ਦਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਥੱਕ ਕੇ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ, ਦਾਨਵੋ।
ਸ੍ਵ ਏਵਾਲੋਕ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ऽਭ੍ਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮੇ ਸੌਰੋ ਦਿਨੇਨੇਵ ਕਰੋਤ੍ਕਰਃ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਮਿਟਣ ਨਾਲ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਠੰਢੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਾਫ਼ਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਬੋਧਮ੍ ਅਯਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ । ਬੀਜਕੋਸ਼ਾਤ੍ ਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਪ੍ਤਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੇ ਖੋਲ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਅੰਕੁਰ ਉੱਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰੁਧ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਨਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦਾਨਵਨਾਯਕਾਃ । ਬਡਿਰ੍ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਮਾਧੇਰ੍ ਬੋਧਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਓ; ਬਡੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਗੁਰੁਣਾ ਤਤ੍ਰ ਭਯਹਰ੍षਵਿषਾਦਜਾਮ੍ । ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਜਹੁਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਮਞ੍ਜਰੀਮ੍ ਇਵ ਪਾਦਪਾਃ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਡਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਰੋਚਨਿਸਭਾਸਂਸ੍ਥਾਂ ਵਿਧਾਯ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਯਾ । ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਪਰਾਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਸ੍ ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਸੁਰਾਸ੍ ਤਤਃ
ਵੈਰੋਚਨ ਦੀ ਸਭਾ ਵਾਂਗ ਬਣਾਕੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ।
ਨਰਾ ਮਹੀਮ੍ ਅਹਿਪਤਯੋ ਰਸਾਤਲਂ ਗ੍ਰਹਾ ਨਭਸ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਗਣਾਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ । ਦਿਸ਼ੋ ऽਦ੍ਰਯੋ ਜਲਪਤਯਸ਼੍ ਚ ਕਨ੍ਦਰਾਨ੍ ਵਨੇਚਰਾ ਗਗਨਚਰਾਸ਼੍ ਚ ਖਂ ਯਯੁਃ
ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਾੜ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਥ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇਣ ਦਿਵ੍ਯੇਨਾਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ । ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषੈਰ੍ ਬੁਬੁਧੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਡਿਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਡਿਆਈਯੋਗ ਬਡੀ, ਅਸਮਾਨੀ ਡੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪਿਆ।
ਬਡੌ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਤਦ੍ ਬਾਢਂ ਵਿਰੇਜੇ ਨਗਰਂ ਤਦਾ । ਵੈਰਿਞ੍ਚ ਇਵ ਸੂਰ੍ਯੌਘ ਉਦਿਤੇ ਕਮਲਾਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਬਡੀ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਕਈ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਉੱਗਣ ਨਾਲ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਝੀਲ ਰੌਣਕ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।
ਬਡਿਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧ ਏਵਾਸੌ ਯਾਵਨ੍ ਨਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵਾਃ । ਤਾਵਤ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਮਾਧਿਸਦਨੇ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਬਡੀ ਜਾਗਦੇ ਹੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਚ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਅਹੋ ਨੁ ਰਮ੍ਯਾ ਪਦਵੀ ਸ਼ੀਤਲਾ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕੀ । ਅਹਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ
ਅਹਾ, ਇਹ ਰਾਹ ਵਾਕਈ ਸੁਹਾਵਣਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਮ ਸਚਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ 'ਚ ਇਕ ਪਲ ਟਿਕ ਕੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪਾ ਲਈ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਨਾਮ੍ ਏਵ ਪਦਵੀਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਸਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਵਤੀਹੋਪਭੁਕ੍ਤਾਭਿਃ ਕਿਂ ਮੇ ਬਾਹ੍ਯਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਬਾਹਰਲੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਐਨ੍ਦਵੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਬਿਮ੍ਬੇषੁ ਨ ਤਥਾਨਨ੍ਦਵੀਚਯਃ । ਤੋषਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨ੍ਤਰ੍ ਮਾਂ ਸਂਵਿਦ੍ਵਿਭਵਭੂਮਯਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਗਲਿਤਂ ਮਨਃ । ਬਡਿਮ੍ ਆਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੜ ਆਰਾਮ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੈਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਦਧ੍ਯੌ ਤਤ੍ਪ੍ਰਣਾਮਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਤੈਃ ਕੁਲਾਚਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਃ ਪਰਿਵੀਤਵਪੁਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਲਝ ਗਈ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵਿਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ ਉਪਾਦੇਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ । ਮਨੋ ਯਦਭਿਪਾਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਾਤੁ ਤਦ੍ਰਸਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਚਿੱਤ ਡੋਲਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਲੈਣਾ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਜੇ ਮਨ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਇਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਦ੍ਧਃ ਕੇਨਾਸ੍ਮਿ ਵੈ ਪੁਰਾ । ਅਬਦ੍ਧੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਕੇਯਂ ਬਾਲਵਿਡਮ੍ਬਨਾ
ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਉਂ? ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ? ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ।
ਨ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਕਿਂ ਮੇ ਧ੍ਯਾਨਵਿਲਾਸੇਨ ਕਿਂ ਵਾਧ੍ਯਾਨੇਨ ਮੇ ਭਵੇਤ੍
ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ; ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਾਂ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?