ਗਮ੍ਯੋ ऽਸੌ ਨਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨ ਭਟੋਤ੍ਕਟਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਤੇਨ ਦੇਵਾਸੁਰਾਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਵਸ਼ੀਕृਤਾਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਤੇਨੈਵ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਾਦਯੋ ऽਸੁਰਾਃ । ਪਾਤਿਤਾਃ ਕਲ੍ਪਵਾਤੇਨ ਮੇਰੁਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਾ ਇਵ
ਉਸਦੇ ਹੀ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਵਰਗੇ ਅਸੁਰ ਕਲਜੁਗ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਨਾਰਾਯਣਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਾਵਬੋਧਿਨਃ । ਤੇਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਥਾਕਾਮਮ੍ ਅਵਟੇषੁ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਲਏ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਾਟੋਪਂ ਪਞ੍ਚਮਾਤ੍ਰਸ਼ਰਸ੍ ਸ੍ਮਰਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਇਦਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਇਵ ਵਿਵਲ੍ਗਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਾਮਦੇਵ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਸੁਰੌਘਗਰ੍ਹ੍ਯੋ ऽਪਿ ਗੁਣਹੀਨੋ ऽਪਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਦੁਰਾਕृਤਿਰ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਜृਮ੍ਭਤੇ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਲੋਂ ਨਫਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਮੂਰਖ ਤੇ醜 ਸੁਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸੁਰਸਮੂਹਾਨਾਂ ਸਙ੍ਗਰੋ ਯਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤਦ੍ ਏਤਤ੍ ਕ੍ਰੀਡਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ, ਉਸ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਖੇਡ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕੇਵਲਂ ਪੁਤ੍ਰ ਤੇਨੈਵ ਪ੍ਰਭੁਣਾ ਯਦਿ । ਜੀਯਤੇ ਤਤ੍ ਸੁਜੇਯੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਚਲਾਚਲਃ
ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਕੇਵਲ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭੋਃ ਕਾਲੇ ਜੇਤੁਂ ਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਂ ਨਿਜਮ੍ । ਇਚ੍ਛਾ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਤੇਨ ਜੀਯਤੇ ऽਸਾਵ੍ ਅਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਲਨਾਮਲ੍ਲਮ੍ ਉਲ੍ਲਾਸਿਤਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਜੇਤੁਂ ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ ਤਤ੍ ਪਰਾਕ੍ਰਮਵਾਨ੍ ਅਸਿ
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਮੱਲ੍ਹਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਕਮਲਾਕਰਾਃ । ਇਮੇ ਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਲਯਂ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਮ੍ ਏਕਮ੍ ਏਕਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਮੋਹਪਰਿਹੀਨਯਾ । ਯਦਿ ਜੇਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋ ऽਸਿ ਧੀਰਸ੍ ਤਦ੍ ਅਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਜੇ ਤੂੰ ਇਕ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਇਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਂ, ਹੇ ਧੀਰ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਓ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਿਤੇ ਜਿਤਾ ਲੋਕਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਜਿਤਾ ਅਪਿ । ਅਜਿਤੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਜਿਤਾ ਏਤੇ ਚਿਰਕਾਲਜਿਤਾ ਅਪਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਜੇ ਜਿੱਤੇ ਨਾ ਹੋਣ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਜਿੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਈ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਗਏ ਹੋਣ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਚ । ਤਜ੍ਜਯੇ ਯਤ੍ਨਮ੍ ਆਤਿष੍ਠ ਕष੍ਟਯਾਪਿ ਹਿ ਚੇष੍ਟਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਅਣਗਣੇ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇ।
ਸਸੁਰਮ੍ ਅਸੁਰਨਾਗਯਕ੍ਸ਼ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਨਰਮਹੋਰਗਕਿਨ੍ਨਰਂ ਸਮੇਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ ਅਪਿ ਵਸ਼ੀਕृਤਂ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਅਤਿਬਲਿਨਾ ਨਨੁ ਹੇਲਯੈਵ ਤੇਨ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਮਨੁੱਖ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੇਪਣ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਨੋਪਾਯੇਨ ਬਲਵਾਨ੍ ਸ ਤਾਤ ਪਰਿਜੀਯਤੇ । ਕੋ ऽਸੌ ਵੇਤਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕਥਯਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਨਯ ਨਿਤ੍ਯਾਜੇਯਸ੍ਥਿਤੇਰ੍ ਅਪਿ । ਸ਼ृਣੁ ਵਚ੍ਮਿ ਸੁਸਾਧਤ੍ਵਂ ਯੇਨਾਸੌ ਪਰਿਜੀਯਤੇ
ਪੁੱਤਰ, ਸੁਣੋ: ਉਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾ ਜਿਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗृਹੀਤੋ ऽਸੌ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਵਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਦਹਤ੍ਯ੍ ਏष ਆਸ਼ੀਵਿष ਇਵੋਦ੍ਧਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਲਾਕੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲਵਲ੍ ਲਾਲਯਿਤ੍ਵੈਨਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਯਮਯਨ੍ਤਿ ਯੇ । ਰਾਜਾਨਂ ਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਦਮ੍ ਆਸਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਦੇ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹੀਪਾਲੇ ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸ਼ਮ੍ ਏਤਿ ਵਃ । ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣ੍ਯ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ ਰਾਜਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦ ਮੰਤਰੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ ਨ ਦृष੍ਟੋ ਰਾਜਾਸੌ ਤਾਵਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਜੀਯਤੇ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਜਿਤਸ੍ ਤਾਵਦ੍ ਰਾਜਾ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਦ ਤਕ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੇ ਜਦ ਤਕ ਮੰਤਰੀ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਰਾਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਰਾਜਨ੍ਯ੍ ਅਦृष੍ਟੇ ਦੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਸ ਦੁਃਖਾਯੋਤ੍ਫਲਤ੍ਯ੍ ਅਤਿ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣ੍ਯ੍ ਅਨਿਰ੍ਜਿਤੇ ਰਾਜਾ ਸੋ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਅਦਿੱਖ ਹੈ, ਗਲਤ ਮੰਤਰੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਦ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਰਾਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਿੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਾਸੇਨੋਭਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਸਮਾਹਰੇਤ੍ । ਰਾਜ੍ਞਸ੍ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ ਚ ਪਰਾਜਯਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕਸਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਰਾਜਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਹਾਰ।
ਪੌਰੁषੇਣ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਦ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨ੍ ਏਤਦ੍ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੋਹਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਸੇ ਫਲੀਭੂਤੇ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਸਿ । ਯਦਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਦ੍ ਭੂਯੋ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਨ ਸ਼ੋਚਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਸਾਧਨਾ ਫਲ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਸਕਲਾਯਾਸਾ ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਸਾਧਵਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ਼ੇषਸਂਸ਼ਯਾਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ृਣੁ ਕਃ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇਸ਼ੋ ऽਸੌ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕਟਯਾਮਿ ਤੇ । ਦੇਸ਼ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਯੋਕ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਸਕਲਦੁਃਖਹਾ
ਸੁਣੋ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿਆਂ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ 'ਦੇਸ਼' ਆਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਪਦਾਤਿਗਃ । ਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕृਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਨੋਨਾਮਾ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਉੱਤਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਣਾ ਮੰਤਰੀ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਹੈ।
ਮਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤਯਾ ਵਿष੍ਵਗ੍ ਇਦਂ ਪਰਿਣਤਿਂ ਗਤਮ੍ । ਘਟਤ੍ਵੇਨੇਵ ਮृਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਧੂਮੋ ऽਮ੍ਬੁਦਤਯੇਵ ਵਾ
ਮਨ ਆਪਣੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਘੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧੂੰਆਂ ਬੱਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਿਤੇ ਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਸਾਦਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਤਦ੍ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦ੍ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਪਰਿਜੀਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਭਗਵਂਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਰਮਣੇ ਸ੍ਫੁਟਾ । ਤਾਂ ਮੇ ਕਥਯ ਤਤ੍ ਤਾਤ ਯਯਾ ਜੇष੍ਯਾਮਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਪਿਆਰੇ ਜੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਾਂ।