ਯੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਯੋ ਮृਗੋ ਮਾਸਪਞ੍ਚਕਮ੍ । ਯਸ੍ ਸਮਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸਿਂਹਸ੍ ਸ ਏਵੇਹ ਤਵਾਗ੍ਰਜਃ
ਜੋ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗਿੱਧ ਸੀ, ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਹਿਰਣ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿੰਘ ਸੀ—ਉਹ ਹੀ ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧ੍ਰਗ੍ਰਾਮਚਕੋਰੇਣ ਤੁਖਾਰਨृਪਵਾਜਿਨਾ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਾਚਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਯੇਦਂ ਤਵ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਅੰਧਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਕੋਰੇ ਦੀ ਕਾਇਆ ਵਿਚ, ਤੁਖਾਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਵਜੋਂ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਵਿਧਸਂਰਮ੍ਭਾ ਵਿਵਿਧਾਚਾਰਚੇष੍ਟਿਤਾਃ । ਵਿਲਾਸਾ ਜਨ੍ਮਨਾਂ ਭ੍ਰਾਤਸ੍ ਸ੍ਮਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾ ਮਯਾ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਤਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਤੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ, ਭਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਾਂਗੇ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਜਗਜ੍ਜਾਤਾਵ੍ ਆਵਯੋਸ਼੍ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਗਤਾਃ । ਪਿਤਰੋ ਮਾਤਰਸ਼੍ ਚੈਵ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ ਸੁਹृਦਸ੍ ਤਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਸਾਡੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਭਰਾ ਤੇ ਦੋਸਤ ਆਏ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਸਮਨੁਸ਼ੋਚਾਵੋ ਨ ਸ਼ੋਚਾਵਸ਼੍ ਚ ਕਾਨ੍ ਅਪਿ । ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਕਿਂ ਵਾਪਿ ਸ਼ੋਚਾਵ ਈਦृਸ਼੍ਯ੍ ਏਵ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੁਖ ਕਰੀਏ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਾ ਕਰੀਏ? ਜਾਂ ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁਖ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇੰਨੀ ਹੀ ਹੈ?
ਅਨਨ੍ਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਤਰਃ । ਇਹ ਸਂਸਾਰਿਣਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਵਨਪਾਦਪਪਰ੍ਣਵਤ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਬੇਅੰਤ ਪਿਤਾ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੇਅੰਤ ਮਾਵਾਂ ਵੀ; ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ।
ਕਿਂ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ਅਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਸੁਖਸ੍ਯ ਵਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਵਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾਂ ਗਤੌ
ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਓ ਅਪਣੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੀਏ।
ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਭਾਵਨਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨਸ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਤਾਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਗਤਿਕੋਵਿਦਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ। ਉਹੀ ਰਾਹ ਪਕੜ, ਜਿਸ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਇਹਾਜਵਞ੍ਜਵੀਭਾਵਂ ਪਤਨੋਤ੍ਪਤਨਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਨਾਨੁਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਸੁਧਿਯਸ਼੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸਨ੍ਤੇ ਚ ਕੇਵਲਮ੍
ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਨਿਭਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸਂਸ੍ਮਰਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਵ੍ਯਗ੍ਰੋ ਮਾ ਵਿਮੂਢਮਨਾ ਭਵ
ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਜੋ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਮੌਤ। ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ, ਤੇ ਭਟਕਣ ਨਾ ਦੇ।
ਨ ਤੇ ਦੁਃਖਂ ਨ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨ ਤੇ ਪਿਤਾ । ਆਤ੍ਮੈਵਾਸਿ ਨ ਸਦ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਹਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨਾਂ ਜਨਮ, ਨਾਂ ਮਾਂ, ਨਾਂ ਪਿਤਾ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਸਂਸਾਰਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਨਾਨਾਭਿਨਯਦਾਯਿਨਃ । ਅਜ੍ਞਾ ਏਵ ਨਟਾਸ੍ ਸਾਧੋ ਰਸਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੀ ਹਨ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਦृष੍ਟਯਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕਾ ਏਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਧਰ੍ਮੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਰਸ਼ਕ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਤਾਰੋ ऽਪਿ ਨ ਕਰ੍ਤਾਰੋ ਯਥਾ ਦੀਪਾ ਨਿਸ਼ਾਗਮੇ । ਆਲੋਕਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ਏਵਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਲੋਕਸ੍ਥਿਤਾਵ੍ ਇਹ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਕਰਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬੈਰ੍ ਨ ਦੂष੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਬਿਮ੍ਬਗਤੈਰ੍ ਅਪਿ । ਯਥਾ ਦਰ੍ਪਣਰਤ੍ਨਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯੈਰ੍ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਰਛਾਈਆਂ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਪਣ ਜਾਂ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਮੈਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਰ੍ਵੈषਣਾਮਯਕਲਙ੍ਕਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇਨ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਤ੍ਮਭਾਵਕਲਿਤੇਨ ਹृਦਬ੍ਜਮਧ੍ਯੇ । ਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਮਹਾਮਣਿਨਾਮੁਨੈਵ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਮ੍ ਅਲਂ ਪਰਿਤੋषਮ੍ ਏਹਿ
ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੈਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਸ੍ ਤੇਨ ਤਦਾ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਾਵਨਃ । ਪ੍ਰਬੋਧਮ੍ ਆਪ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਇਵ ਭੂਤਲਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਧਰਤੀ ਉਜਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਭਾਵ੍ ਅਪਿ ਤਤਸ੍ ਸਿਦ੍ਧੌ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਪਾਰਗੌ । ਵਿਚੇਰਤੁਰ੍ ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕਾਲੇਨ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਮ੍ ਆਗਤੌ । ਤੌ ਵਿਦੇਹੌ ਗਤਸ੍ਨੇਹੌ ਦੀਪਾਵ੍ ਇਵ ਸ਼ਮਂ ਗਤੌ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ; ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਮੋਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਬੁਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭੁਕ੍ਤਦੇਹਾਨਾਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾ ਧਨਬਨ੍ਧੁਜਾਃ । ਆਸ਼ਾਃ ਕਿਂ ਗृਹ੍ਯਤੇ ਤਾਭ੍ਯਃ ਕਿਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ऽਨਘ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਏ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਧਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅੰਤਹੀਨ ਆਸਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਕੀ ਛੱਡਣਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਸਾਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਤृष੍ਣਾਨਾਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਉਪਾਯਸ੍ ਤ੍ਯਾਗ ਏਵੈਕੋ ਨ ਨਾਮ ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਇਹ ਅੰਤਹੀਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਕੋ ਇਕ ਰਾਹ ਤਿਆਗ ਹੀ ਹੈ, ਸੰਭਾਲਣਾ ਨਹੀਂ।
ਚਿਨ੍ਤਨੇਨੈਧਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਧਨੇਨੇਵ ਪਾਵਕਃ । ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਨੇਨੈਵ ਵਿਨੇਨ੍ਧਨਮ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਚਿੰਤਾ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਸੋਚਣ ਨਾ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧ੍ਯੇਯਤ੍ਯਾਗਰਥਾਰੂਢਃ ਕਰੁਣੋਦਾਰਯਾ ਦृਸ਼ਾ । ਲੋਕਮ੍ ਆਲੋਕਯਨ੍ ਦੀਨਂ ਮਾ ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਰਾਘਵ
ਧਿਆਨ ਤੇ ਵਿਰਾਗ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਠਹਿਰ ਨਾ, ਉਠ ਖੜਾ ਹੋ ਰਾਘਵ।
ਏषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਨਿष੍ਕਾਮਾ ਵਿਗਤਾਮਯਾ । ਏਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਿਮੂਢੋ ऽਪਿ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁੱਚੀ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਮੂਰਖ ਵੀ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਏਕਂ ਵਿਵੇਕਂ ਸੁਹृਦਮ੍ ਏਕਾਂ ਪ੍ਰੌਢਸਖੀਂ ਧਿਯਮ੍ । ਆਦਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਨ੍ ਏਵਂ ਸਙ੍ਕਟੇ ऽਪਿ ਨ ਮੁਹ੍ਯਸਿ
ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਤੇ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਤੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਵੀ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਨਿਵਾਰਿਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਦ੍ ਅਪਹਸ੍ਤਿਤਬਾਨ੍ਧਵਾਤ੍ । ਨ ਸ੍ਵਧੈਰ੍ਯਾਦ੍ ऋਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਧਰਤਿ ਸਙ੍ਕਟਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੌਸਲੇ ਦੇ.
ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣਾਥ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣੈਰ੍ ਅਪਿ । ਯਤ੍ਨੇਨਾਪਦ੍ਵਿਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵੋਨ੍ਨਮਯੇਨ੍ ਮਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਵੈਰਾਗ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਜਤਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.
ਨ ਤਤ੍ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਨ੍ ਨ ਕੋਸ਼ਾਦ੍ ਰਤ੍ਨਧਾਰਿਣਃ । ਫਲਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਦ੍ ਯਨ੍ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵੋਪਬृਂਹਿਤਾਤ੍
ਜਿਸ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ.
ਤਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਾਵਦੋਲਨੈਃ । ਪਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਾ ਯਾਵਨ੍ ਮਨਸ੍ ਤੇषਾਂ ਨ ਵਿਜ੍ਵਰਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ.
ਪੂਰ੍ਣੇ ਮਨਸਿ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਧਾਦ੍ਰਵੈਃ । ਉਪਾਨਦ੍ਗੂਢਪਾਦਸ੍ਯ ਕਿਲ ਚਰ੍ਮਾਵृਤੈਵ ਭੂਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੈਰ ਜੁੱਤੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।