ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੈਕਸਾਰੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਜਾਤਧਿਯੋ ਭਵੈਃ । ਨ ਤੇ ਰਾਮਾਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਕਿਂ ਬਿਭੇषਿ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮਾਤ੍
ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਜਾਤਸ੍ਯ ਸਤੋ ਬਨ੍ਧੋਰ੍ ਬਨ੍ਧੁਦੁਃਖਸੁਖਕ੍ਰਮੈਃ । ਕਸ੍ ਤੇ ਰਾਘਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਯਦ੍ ਏਤਾਨ੍ ਅਨੁਸ਼ੋਚਸਿ
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਦੇ ਲੜੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਤ੍ਵਂ ਚੇਦ੍ ਬਭੂਵਿਥ ਪੁਰਾ ਤਥੇਦਾਨੀਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਯਦ੍ਯ੍ ਅਥੇਹ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸੀਤਿ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੇਗਾ; ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈ ਹੈਂ।
ਤਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਤਰਾਨ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਗ੍ਯੋਨਿਗਣਸਂਸ੍ਤੁਤਾਨ੍ । ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਅਤੀਤਾਨ੍ ਸੁਬਹੂਨ੍ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਾਨੁਸ਼ੋਚਸਿ
ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਡੇਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਤਥੇਦਾਨੀਂ ਬਭੂਵਿਥ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਯਦਿ ਰਾਮ ਤਥਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਸਦ੍ਰੂਪਃ ਕਿਂ ਵਿਮੁਹ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੇਗਾ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਪੁਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚ ਭੂਯਸ਼੍ ਚੇਨ੍ ਨ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਤਥਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣਸਂਸਾਰਃ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਅਨੁਸ਼ੋਚਸਿ
ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਸੰਸਾਰੀ ਗਿਰਫ਼ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਦੁਃਖਿਤਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਕृਤੇ ਜਾਗਤੇ ਕ੍ਰਮੇ । ਨ ਚੈਵ ਮੁਦਿਤਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਹੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਮਾ ਗਚ੍ਛ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਰਾਮ ਸੁਖਿਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਮਾ ਵ੍ਰਜ । ਸਮਤਾਮ੍ ਏਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਸਿ ਸਰ੍ਵਗਃ
ਰਾਮਾ, ਨਾ ਤਾਂ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਫਸ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ, ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਰੂਪਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਖਮ੍ ਇਵਾਤਿਤਤਾਨ੍ਤਰਃ । ਨਿਤ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਵਾਲਾਯਾ ਇਵ ਕੋਟਰਮ੍
ਤੂੰ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਸੀਮ ਹੈਂ। ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ।
ਜਾਗਤਾਨਾਂ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਾਣੁਤਨੁਸ੍ ਤਨੁਃ । ਹृਤ੍ਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਹਾਰਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਏਕਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਇਵਾਤਤਃ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸੁਖਮ ਕਾਇਆ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਿਚ ਇਕ ਧਾਗਾ ਲੱਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਏਵੇਯਂ ਯਦ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਜ੍ਞੇਨੈਵ ਨ ਤੁ ਜ੍ਞੇਨ ਜ੍ਞੋ ऽਸਿ ਰਾਮ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਆਪ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਰਾਮਾ, ਅਡੋਲ ਰਹੋ।
ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਸਂਸृਤੇਸ੍ ਸਨ੍ਤਤਂ ਹਿ ਯਤ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਸ੍ਫਾਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਸਨ੍ਮਤੇ
ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ—ਸੰਸਾਰ ਹੀ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ, ਵਧੀਆ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਰੂਪਂ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਭਵਤੁ ਭ੍ਰਮਮਾਤ੍ਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਭ੍ਰਮੇ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਤ੍ਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯੋ ਹਿ ਕਃ ਕ੍ਰਮਃ
ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ ਇਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਭ੍ਰਮਮਾਤ੍ਰਮਯੀ ਮਤਾ । ਰੂਢਾ ਸਂਸਾਰਮਾਯੇਤਿ ਨਾਸਤ੍ਯਾ ਨਾਪਿ ਸਨ੍ਮਯੀ
ਇਹ ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਟਕਣ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ—ਨਾ ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰੂਪ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਰ੍ਯਾਲੋਚਨਾਤ੍ ਤਥਾ । ਰਾਮ ਦृਸ਼੍ਯਤ ਏਵੇਦਮ੍ ਆਭਾਨਮ੍ ਅਤਿਭਾਸ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਗੜਣ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿੱਖ ਇੰਝ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਨ ਬਨ੍ਧੁਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਇਹ ਨੋ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਰਿਃ । ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਯਾ
ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ।
ਆਲੂਨਸ਼ੀਰ੍ਣਮ੍ ਅਖਿਲਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਅਨਾਰਤਂ ਯਾਤਿ ਜਗਤ੍ ਤਰਙ੍ਗੌਘ ਇਵਾਮ੍ਭਸਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕੱਟਿਆ, ਟੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਜਗਤ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਅਧ ਊਰ੍ਧ੍ਵਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਤ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ ਤਥਾ । ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਚਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਨੇਮਿਰ੍ ਇਵਾਭਿਤਃ
ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਵਾਲਾ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾ ਨਰਕਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਰਕਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿष੍ਟਪਮ੍ । ਯੋਨੇਰ੍ ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਪਾਦ੍ ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਰਂ ਜਨਾਃ
ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਕ ਵਾਲੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਲੋਕ ਇੱਕ ਜਣਮ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਣਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਧੀਰਾਃ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਕृਪਣਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਧੀਰਤਾਮ੍ । ਪਰਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਸ਼ਤਭ੍ਰਮੈਃ
ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਕਦੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੀਵ ਸੈਂਕੜੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੇ ਉਲਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਰੂਪਂ ਸ੍ਥਿਰਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਸਨ੍ਤਾਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਨੇਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਹਿਮਕਣੋ ਯਥਾ
ਇਥੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ, ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਸੁਖੀ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਦੁਖ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਿਮ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।
ਯੇ ਯੇ ਰਾਮ ਮਹਾਭਾਗਾ ਬਹਵੋ ऽਬਹਵੋ ऽਥ ਵਾ । ਨष੍ਟਾ ਏਵੇਹ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਤੇ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਦਿਨੈਃ
ਰਾਮਾ, ਕਈ ਵਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਘਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਥੋੜੇ, ਇੱਥੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਤਾਤ੍ਮੀਯਤਾਨ੍ਯਤ੍ਵਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਮਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਭਾਵਨਾਃ । ਨੇਹ ਸਤ੍ਯਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦ੍ਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਦृਸ਼ੋ ਯਥਾ
ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਆਪਣਾ-ਪਰਾਇਆ, ਤੂੰ-ਮੈਂ ਆਦਿ ਵਿਚਾਰ ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਚੰਦ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਯਂ ਬਨ੍ਧੁਃ ਪਰਸ਼੍ ਚਾਯਮ੍ ਅਯਂ ਚਾਹਮ੍ ਅਯਂ ਭਵਾਨ੍ । ਏਤਾ ਮਿਥ੍ਯਾਦृਸ਼ੋ ਰਾਮ ਵਿਗਲਨ੍ਤੁ ਤਵਾਧੁਨਾ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੋ—ਰਾਮਾ, ਇਹ ਝੂਠੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਮਨੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸ੍ਥ ਏਤਾਭਿਰ੍ ਹਤਦृष੍ਟਿਭਿਃ । ਆਮੂਲਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਛਿਨ੍ਨਾਭਿਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਵਿਹਰ ਹੇਲਯਾ
ਖੇਡ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ; ਬਾਹਰੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੜ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦੇ।
ਸਂਸਾਰਸਰਣਾਵ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਵਿਹਰ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਨ ਯਥੈषਿ ਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਾਸਨਾਭਾਰਵਾਨ੍ ਯਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਜੀਵਨ ਜੀਵ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ।
ਯਥਾ ਯਥੈषਾ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਵਾਸਨਾਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣੀ । ਵਿਚਾਰਣਾ ਤਵੋਦੇਤਿ ਸਂਸ਼ਾਮ੍ਯਸਿ ਤਥਾ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ ਅਯਂ ਨੇਤਿ ਗਣਨਾ ਲਘੁਚੇਤਸਾਮ੍ । ਉਦਾਰਚਰਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਗਤਾਵਰਣੈਵ ਧੀਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ — ਐਸਾ ਫਰਕ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਨ੍ ਮਮ । ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਤਸਾਰਾਣਾਂ ਵਿਗਤਾਵਰਣੈਵ ਧੀਃ
ਜਿੱਥੇ 'ਮੈਂ' ਜਾਂ 'ਮੇਰਾ' ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਚੋਦੇਤਿ ਯਸ਼੍ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਵਨ੍ ਮਹਾਨ੍ । ਸ ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਖਸ੍ਥੋ ਭੂਮਿਤਲਂ ਯਥਾ
ਉਹ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਨਾ ਕਦੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।