ਸਰ੍ਵਾਤੀਤਪਦਾਲਮ੍ਬੀ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਸ਼ਯਃ । ਨੋਦ੍ਵੇਗੀ ਨ ਚ ਤੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਨਾ ਉਹ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁषੁ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਦਯਾਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਸਂਯੁਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕ੍ਰਮਕਰੋ ऽਗ੍ਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਉਹ ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਇਆ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ । ਮੌਨਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਕृਤਾਰਮ੍ਭੀ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁਦਰਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪृष੍ਟਸ੍ ਸਨ੍ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਵਕ੍ਤਾ ਨ ਪृष੍ਟਸ੍ ਸ੍ਥਾਣੁਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਈਹਿਤਾਨੀਹਿਤੈਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੰਭ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਂ ਨਾ-ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਭਿਮਤਂ ਵਕ੍ਤਾ ਚੋਦਿਤਃ ਪੇਸ਼ਲੋਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਆਸ਼ਯਜ੍ਞਸ਼੍ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯੁਕ੍ਤਾਯੁਕ੍ਤਦਸ਼ਾਗ੍ਰਸ੍ਤਮ੍ ਆਸ਼ੋਪਹਤਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਜਾਨਾਤਿ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਰਕੋਟਰਬਿਲ੍ਵਵਤ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਆਸ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਕੌਏ ਦੇ ਘੋਂਸਲੇ ਜਾਂ ਬੇਲ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ਉਪਾਰੂਢੋ ਭਙ੍ਗੁਰਾਂ ਜਾਗਤੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਹਿ ਦृष੍ਟਪਰਾਵਰਾਃ । ਸ੍ਵਭਾਵ ਈਦृਸ਼ਸ੍ ਤੇषਾਂ ਕਥਿਤਸ੍ ਤਵ ਰਾਘਵ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਯਂ ਤੁ ਮੂਰ੍ਖਾਣਾਮ੍ ਅਜਿਤਾਤ੍ਮੀਯਚੇਤਸਾਮ੍ । ਭੋਗਕਰ੍ਦਮਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਮੋ ऽਭਿਮਤਂ ਮਤਮ੍
ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਤੇषਾਮ੍ ਅਭਿਮਤਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਹਾਵਭਾਵਵਿਭੂषਣਾਃ । ਜ੍ਵਾਲਾ ਨਰਕਵਹ੍ਨੀਨਾਂ ਯਾਸ੍ ਤਾਃ ਕਨਕਰੋਚਿषਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਅੰਗ-ਭਾਵ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨਰ੍ਥਗਹਨਾਸ਼੍ ਚਾਰ੍ਥਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਾਰ੍ਥਨਕਦਰ੍ਥਨਾਃ । ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੋ ਦੁਃਖਸਂਰਮ੍ਭਸਹਿਤਾ ਆਹਿਤਾਪਦਃ
ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਲਕੜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ੋਕਤ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਫਲਬਨ੍ਧੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਾਨਾਚਾਰਮਯਾਨਿ ਚ । ਸੁਖਦੁਃਖਾਵਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ
ਕਰਮ ਜੋ ਫਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੀਤਾਂ ਵਿਚ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਧ੍ਯੇਯਤ੍ਯਾਗਵਿਲਾਸਿਨੀਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਪੂਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜੀਉ, ਰਾਘਵ।
ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਾਸ਼ੋ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵਿਵਾਸਨਃ । ਬਹਿਸ੍ ਸਰ੍ਵਸਮਾਚਾਰੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜੀਉ, ਰਾਘਵ।
ਉਦਾਰਃ ਪੇਸ਼ਲਾਚਾਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਚਾਰਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਉੱਚਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜੀਉ, ਰਾਘਵ।
ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯ ਦਸ਼ਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਯਦ੍ ਅਤੁਚ੍ਛਤਰਂ ਪਦਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਵ ਭਾਵੇਨਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਮਤਲਬੀ ਤੇ ਛੋਟਾ ਪਦ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਮ੍ ਆਦਾਯ ਬਹਿਰ੍ ਆਸ਼ੋਨ੍ਮੁਖੇਹਿਤਃ । ਬਹਿਸ੍ ਤਪ੍ਤੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਆਸ਼ੀਤੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰ; ਬਾਹਰੋਂ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਢਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ।
ਬਹਿਃ ਕृਤ੍ਰਿਮਸਂਰਮ੍ਭੋ ਹृਦਿ ਸਂਰਮ੍ਭਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਕਰ੍ਤਾ ਬਹਿਰ੍ ਅਕਰ੍ਤਾਨ੍ਤਰ੍ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਬਾਹਰੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਪਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਨਾ ਕਰਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ।
ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭਾਵਾਨਾਂ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਆਨ੍ਤਰਮ੍ । ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਯਾ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣ ਲੈ ਹੈ; ਉਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ।
ਕृਤ੍ਰਿਮੋਲ੍ਲਾਸਹਰ੍षਸ੍ਥਃ ਕृਤ੍ਰਿਮੋਦ੍ਵੇਗਦੂषਣਃ । ਕृਤ੍ਰਿਮਾਰਮ੍ਭਸਂਰਮ੍ਭੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਬਣਾਵਟੀ ਜਤਨ ਤੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਫਿਰੋ, ਰਾਘਵ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ ਆਸ਼੍ਵਸ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਸ਼ੋਭਨਃ । ਅਗृਹੀਤਕਲਙ੍ਕਾਙ੍ਕੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਕਰ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਫਿਰੋ, ਰਾਘਵ।
ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਸ਼ਤੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਕृਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਥੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰ ਰਾਘਵ
ਸੌਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹੋ, ਬਾਹਰੋਂ ਆਮ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਫਿਰੋ, ਰਾਘਵ।
ਨ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਦੇਹਿਨਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ । ਮਿਥ੍ਯੇਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸਂਸਾਰਪਰਿਵਰ੍ਤਨਾ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਧਨ ਹੈ ਨਾ ਮੁਕਤੀ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਦਲਾਵੀ ਇਕ ਝੂਠੀ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਂ ਮੋਹਾਜ੍ ਜਗਦ੍ ਰਾਘਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਜਨਿਤਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਸ੍ਫਾਰੇ ਜਲਂ ਤੀਵ੍ਰਾਤਪੇ ਯਥਾ
ਰਾਘਵ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਬਦ੍ਧਸ੍ਯੈਕਰੂਪਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃ ਕਥਮ੍ । ਬਨ੍ਧਸ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਭਾਵੇ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਕਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਆਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਬੰਧਨ ਦੇ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਬੰਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਅਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਜਾਤੇਯਂ ਸਾਂਸਾਰੀ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਆਤਤਾ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਮ੍ ਇਵ ਭੁਜਙ੍ਗਧੀਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਭਟਕਾਵਾ ਅਸਲ ਸੱਚ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਸੱਚ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਨਯਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਯਾ ਧਿਯਾ । ਜਾਤੋ ऽਸਿ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰੋ ਵ੍ਯੋਮਵਤ੍ ਤਿष੍ਠ ਨਿਰ੍ਮਲਃ
ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਸੱਚ ਇਸ ਨਜ਼ੁਕ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿ।
ਨਾਸਿ ਚੇਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਅਖਿਲਾਸ੍ ਸੁਹृਦ੍ਬਾਨ੍ਧਵਭਾਵਨਾਃ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਾਸਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਕਾ ਨਾਮ ਕਿਲ ਭਾਵਨਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਅਸਿ ਚੇਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਅਨੁਮੀਯਸੇ । ਇਦਮ੍ਪ੍ਰਥਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਮਾਦ੍ ਅਸਿ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ.
ਭੋਗਬਨ੍ਧੁਜਗਦ੍ਭਾਵੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੂਭੈਃ । ਆਤ੍ਮਨੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਕਿਮ੍ ਏਨਮ੍ ਅਨੁਸ਼ੋਚਸਿ
ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੁਖ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਜਾਂ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈਂ?