ਬਨ੍ਧਾਸ਼ਾਮ੍ ਅਥ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ਾਂ ਸੁਖਦੁਃਖਦਸ਼ਾਮ੍ ਅਪਿ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਦਸਦਾਸ਼ਾਂ ਚ ਤਿष੍ਠਾਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮਹਾਬ੍ਧਿਵਤ੍
ਬੰਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਤੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਰਾਮਰਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰ । ਜਰਾਮਰਣਸ਼ਙ੍ਕਾਭਿਰ੍ ਮਾ ਮਨਃ ਕਲੁषਂ ਕृਥਾਃ
ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜਰ ਅਤੇ ਅਮਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ।
ਪਦਾਰ੍ਥਜਾਤਂ ਨੇਦਂ ਤੇ ਨਾਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਿ ਰਾਘਵ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤਦਨ੍ਯਦ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਅਨ੍ਯ ਏਵਾਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈਂ।
ਅਸਦਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸਤ੍ਯੇ ਵਾ ਸਤਤਂ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਤ੍ਵਯਿ ਤਤ੍ਤਾਮ੍ ਉਪਗਤੇ ਤृष੍ਣਾਯਾਸ੍ ਸਙ੍ਗਮਃ ਕੁਤਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਸੱਚ ਵਿਚ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਲਾਲਚ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਅਨ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਰਾਮ ਮਨਸਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਿਚਾਰਿਣਃ । ਜਾਯਤੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸ੍ ਸਾਧੋ ਸ੍ਫਾਰਾਕਾਰਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ, ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਾਦਮਸ੍ਤਕਮ੍ ਅਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ । ਇਤ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਰਾਮ ਬਨ੍ਧਾਯਾਸਦ੍ਵਿਲੋਕਨਾਤ੍
ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ, ਮੈਂ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ—ਇਹ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ, ਹੇ ਰਾਮ, ਝੂਠੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਤੀਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਭ੍ਯੋ ਵਾਲਾਗ੍ਰਾਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਤਨੁਃ । ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਜਾਯਤੇ ਸਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ—even ਵੱਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਵੀ—ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਦੂਜਾ ਭਰੋਸਾ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਗਜ੍ਜਾਲਪਦਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਦੈਵਾਹਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਃ । ਤृਤੀਯੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਥਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯੈਵ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ; ਇਹ ਤੀਜਾ ਭਰੋਸਾ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਜਗਚ੍ ਚਾਸਦ੍ ਇਦਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਵ੍ਯੋਮਸਮਂ ਸਦਾ । ਏਵਮ੍ ਏष ਚਤੁਰ੍ਥੋ ऽਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਮੈਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਝੂਠੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਦਾ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਥਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ।
ਨਿਸ਼੍ਚਯੇषੁ ਚਤੁਰ੍ष੍ਵ੍ ਏਵਂ ਬਨ੍ਧਾਯ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤ੍ਰਯੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਕਥਿਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵਨਯੋਮ੍ਭਿਤਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੰਧਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰੋਤਸ੍ ਤृष੍ਣਯਾ ਬਨ੍ਧਯੋਗ੍ਯਯਾ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਤृष੍ਣਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਸ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਲਾਸਿਨਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਬੰਧਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਹਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਯੋ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਵਿषਾਦਾਯ ਨ ਭੂਯੋ ਯਾਤਿ ਤੇ ਮਤਿਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ 'ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ', ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮਤਿ ਦੁਖ ਵਿਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ ਚ ਵ੍ਯਾਪਕੋ ਮਹਿਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਤੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਨ ਬਧ੍ਯਸੇ
ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਤੂੰ ਬੰਧਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਾਯੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਸ਼ਿਵਃ ਪੁਰੁष ਈਸ਼ੇਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੈਵ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਖਾਲੀਪਣ, ਕੁਦਰਤ, ਭਰਮ, ਬ੍ਰਹਮ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ਿਵ, ਮਨੁੱਖ, ਪ੍ਰਭੂ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪ ਹੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦ੍ ਏਵੇਦਂ ਨੇਹ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਾਨ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਜਗਨ੍ ਨੇਤਰਯਾਨ੍ਧਯਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਜਾਪਣ ਜਾਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਦੁਨੀਆਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੰਧ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਆਪਾਤਾਲਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪੂਰਿਤੋ ऽਮ੍ਬੁਭਿਰ੍ ਅਮ੍ਬੁਧਿਃ । ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਗਦ੍ ਆਪੂਰ੍ਣਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੇਠਲੇ ਤੱਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੇ ਟੰਡੀ ਤੱਕ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਆਪ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ऋਤਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਨृਤਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਾਰ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਕਲੋ ऽਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਨ ਤਰਙ੍ਗਾਦਯਃ ਪृਥਕ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੈ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਝੂਠ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਪੂਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੈ — ਲਹਿਰਾਂ ਆਦਿ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪृਥਕ੍ ਕਟਕਕੇਯੂਰਨੂਪੁਰਾਦਿ ਨ ਕਾਞ੍ਚਨਾਤ੍ । ਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ ਤਰੁਤृਣਾਕਾਰਕੋਟਯਸ਼੍ ਚੈਵ ਨਾਤ੍ਮਨਃ
ਚੂੜੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਗਰੂ ਆਦਿ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਦ੍ਵੈਤਾਦ੍ਵੈਤਸਮੁਦ੍ਭੇਦੈਰ੍ ਜਗਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਣਲੀਲਯਾ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਮਯੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਦ੍ਵੈਤੈਵ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਦੁਇਤਾ ਤੇ ਅਦੁਇਤਾ ਦੇ ਵੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਦੁਇਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੀਯੇ ਪਰਕੀਯੇ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਨष੍ਟੇ ਵੋਪਚਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਗृਹਾਣ ਮਾ
ਆਪਣੇ ਤੇ ਪਰਾਏ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਚੀਜ਼ ਗੁਆਚੀ ਜਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਆਵੇ—ਕਦੇ ਵੀ ਲਪਟੋ ਜਾਂ ਛੱਡੋ ਨਾ।
ਭਾਵਾਦ੍ਵੈਤਮ੍ ਉਪਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਤ੍ਤਾਦ੍ਵੈਤਮਯਾਤ੍ਮਕਃ । ਕਰ੍ਮਾਦ੍ਵੈਤਮ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਦ੍ਵੈਤਾਦ੍ਵੈਤਮਯੋ ਭਵ
ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਅਦੁਇਤਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾਂ ਅਦੁਇਤਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਦੀ ਅਦੁਇਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਦੁਇਤਾ ਤੇ ਅਦੁਇਤਾ ਦੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬਣੋ।
ਭਵਭੂਮਿषੁ ਭੀਮਾਸੁ ਭਵਭਾਵਨਯਾਨਯਾ । ਮਾ ਪਤੋਤ੍ਪਾਤਪੂਰ੍ਣਾਸੁ ਨਦੀष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਧਃ ਕਰੀ ਯਥਾ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਚ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹਾਥੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ 'ਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਡਿੱਗ।
ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਗਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਥੈਕ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਚ ਦ੍ਵਿਤਯੋਦਿਤਾਤ੍ਮ । ਅਦ੍ਵੈਤਮ੍ ਐਕ੍ਯਰਹਿਤਂ ਸਤਤੋਦਿਤਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਚਾਹੁਰ੍ ਅਤਸ੍ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍
ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ 'ਚ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਦਵੈਤ, ਜੋ ਇਕਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਹੀ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਹੈ।
ਨੈਵਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨ ਚ ਨਾਮ ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਤ ਇਦਂ ਨਨੁ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਵਭਾਸਤ ਏਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਨਾਸਨ੍ ਨ ਸਜ੍ ਜਗਦ੍ ਅਹਂ ਚ ਸਦੇਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ
ਨਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾ ਸੰਸਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਨਾ ਸੰਸਾਰ, ਨਾ ਮੈਂ, ਅਸਲ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਪਰਮਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਆਦ੍ਯਂ ਭਾਸਨਂ ਸਰ੍ਵਭਾਸਾਮ੍ ਅਜਮ੍ ਅਜਰਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਮ੍ । ਵਿਗਤਕਰਣਜਾਲਮ੍ ਜੀਵਨਂ ਜੀਵਸ਼ਕ੍ਤੇਸ੍ ਸਕਲਕਲਨਹੀਨਂ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਾਨਾਮ੍
ਉੱਚਾ, ਮੂਲ ਅਮਰਤਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਮਕ, ਨਾ ਜਨਮਿਆ, ਨਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਆਰੰਭ, ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ; ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਤਾਕਤ, ਸਾਰੇ ਬਣਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਸਤਤਮ੍ ਉਦਿਤਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਤਤੇ ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਅਨੁਭਵਬੀਜਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਭਾਵੋਪਦੇਸ਼੍ਯਮ੍ । ਸ੍ਵਦਨਮ੍ ਅਨੁ ਚਿਤੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੈਤਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਮ੍ ਅਪਿ ਜਗਚ੍ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ऽਨ੍ਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਗਟ ਰਹਿੰਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਬੀਜ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤ। ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ; ਤੂੰ, ਮੈਂ ਤੇ ਜਗਤ — ਸਭ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ।
ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼ਯਾਨਾਂ ਮਹਤਾਮ੍ ਅਹਤਾਨਾਂ ਕੁਦृष੍ਟਿਭਿਃ । ਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਲੀਲਯਾ ਚਰਤਾਮ੍ ਇਹ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਟੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਬੇਫਿਕਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਹਰਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਸਂਸਾਰੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਵਿਰਸਾ ਵਿਹਸਞ੍ ਜਾਗਤੀਰ੍ ਗਤੀਃ
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜਿਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਥੋ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਧ੍ਯੇਯਂ ਤਂ ਵਾਸਨਾਤ੍ਯਾਗਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਰ ਇਕ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਗਤੋਦ੍ਵੇਗਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਪਰਿਪੋषਕਃ । ਵਿਵੇਕੋਦ੍ਯਾਨਤੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਬੋਧੋਪਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।