ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਕਈ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਲਗਾਵਟ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਦਾ ਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੂਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਤ, ਪੁਰਾਣ ਆਦਿ—ਸਾਰੇ ਇਹ embodied beings ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਅਵਸਥਾ ’ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਵਿਘਨ-ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁ Mandara ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਨਾ ਹਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। Brahmā, ਜੋ ਕਮਲ ’ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਜਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਆਪ, ਨਾ ਹੋਰ, ਨਾ ਅਸਤਿਤਵ, ਨਾ ਅਨਸਤਿਤਵ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਸਿਰਫ ਯਾਦਰਚਾ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ, ਕੋਈ ਜਗਤ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਤਵਿਕ ਜਨਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ, ਉੱਚੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੋਰ, ਵਧੀਆ ਲਹਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਜੀਵ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ, ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ, ਤੇ ਕੁਝ yakṣas। ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵ-ਤੱਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਸੰਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਭਦ੍ਰਾ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣੀ ਹੈ—ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਉਮਰ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਘੜਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਵੇ—ਡੋਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਜੀਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵ੍ਰਿਤੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਜਨਮ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਗਣਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਆ ਕੇ, ਤੱਤ-ਰੂਪ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੂੰਏ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ, ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਚਕ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਜੀਵ-ਤੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ। ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਵਾ, ਜੋ ਮਹਿਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਿਕ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਜ਼ਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਧ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤ-ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਤੱਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ, ਧੂੰਏ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਨਾਲ, embodied beings ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜਗਾ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾਲ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕਈ ਵਾਰੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖਮ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ, ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋਲਾਈ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚਲਾਕ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧੀ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਜੀਵ, ਉਹਨਾਂ ਸੁੰਦਰ ਚੰਦਨ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਦਰੱਖਤ-ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਉਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦਨ-ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ, ਜੜੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨਵੇਂ ਕੌਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਆਪਣੀ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰਾ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਫਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, embodied beings ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਤੱਤ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਸੁਪਤ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਗਰਭ ਦੇ ਪੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਘੜਾ, ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੀ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਜੀਵਨ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ, ਜੋ Supreme Lord ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਸਰੀਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਤਵਿਕ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਉਚੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਉਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਸੱਤਵਿਕ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਜਸ-ਸੱਤਵ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।