ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਜੋਕੇ ਰਾਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ, ਉਹ ਆਵਾਜ਼, ਪਵਨ ਅਤੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਤ ਪੱਧਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ ਤੇ ਗਰਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਚਿਰਾਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਚਲਦੇ ਰਸਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਕੁਝ ਉਪਰ, ਕੁਝ ਹੇਠਾਂ, ਕੁਝ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੇ; ਕੁਝ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨੇਰੀ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਗਦਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੰਜ ਚਿਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਤਿੰਨ ਚਿੱਟੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਪਤਲਾ ਤੇ ਮ੍ਰਦੂ, ਚਮਕਦੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਭ੍ਰਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਬੁਧੀਮਾਨੋ, ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਦ enclosure ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੇਡ-ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ, ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਚਲੋ, ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਬਣਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ," ਤੇ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਕਦੇ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਚਲੋ, ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ," ਤੇ ਇਸ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਅਗਿਆਨੀ ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਹਾਂ," ਤੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਮੀਂਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੀਂਦਾ, ਖੇਡਦਾ, ਚਲਦਾ, ਫੈਲਦਾ, ਕੰਪਦਾ, ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ—ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਨ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜੋ ਕਦੰਬ ਦੇ ਡਾਲ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ: "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਪਿਤਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੂਪ ਵਾਲਾ? ਤੇ ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" "ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਥਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ।" "ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਪਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ, ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਡਾਲਾਂ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ।" "ਖਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਮੰਡਲ ਫੈਲੇ ਹਨ; ਇਥੇ ਜੰਗਲ, ਨਿਕਸ, ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਖੇਡ-ਚੋਟੀਆਂ—ਸਹਿਆ, ਮੰਦਰਾ, ਮੇਰੂ—ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਇਥੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਠੰਡੀ ਤੇ ਗਰਮ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਤੇ ਪਵਨ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿਰਾਗ ਹਨ।" "ਇਥੇ ਦਰਿਆ ਮੋਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚਾ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।" "ਇਥੇ ਪੱਧਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਹਨ; ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਅੱਗ, ਕਮਲ, ਤੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ।" "ਥੱਲੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਅਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਤੀਜ; ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਹੈ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ ਅਜੋਕੇ ਸਰੀਰ-ਕਵਚ ਬਣਾਏ ਹਨ।" "ਕੁਝ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਉਪਰ ਰੱਖੇ ਹਨ; ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸਪ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਹਨ।" "ਪਵਨ ਦੇ ਯੰਤਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਾਂਸ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਪਤਲੇ ਜਾਂ ਗੰਦੇ।" "ਕੁਝ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ ਚਮਕਦੇ, ਹਨੇਰੇ ਜਾਂ ਫੀਕੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਨੌਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਕੰਨ, ਅੱਖ, ਨੱਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ; ਤੇ ਜੀਵਨ-ਪਵਨ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੀਂ ਗਤੀ ਨਾਲ ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।" "ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਮੂੰਹ, ਜੀਭ—ਇਹ ਹਵਾ-ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ; ਹੱਥ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਰਸਤੇ ਹਨ; ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿਰਾਗਾਂ ਹਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਭ੍ਰਮ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚਾਨਣ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ-ਕਵਚਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ, ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਅਸਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਖੇਡ-ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹੀ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਸਤੁ, ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।