ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋ, ਜੋ ਹਰ ਮੰਗਲਿਆ ਦੇ ਲਈ ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਤੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?” ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲੇ।” ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਜਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ! ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਫੁੱਲ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਾਗ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ। ਸਮਾਂ, ਮੌਸਮਾਂ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਕੰਵਲ-ਨੈਨੀ ਮਹਿਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਕੋਲ ਗੁੰਜਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ! ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਲਿਆ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਸਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਲਾ ਕਿਹੜਾ ਮਾਪੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇਵੇਗਾ?” ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁਭਾਵਾ! ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਛੱਡ ਜਾ।" ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਮਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਸਮਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਅਰੁਣ ਸੂਰਜ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ—ਕੁਝ ਦੇਖੀਆਂ, ਕੁਝ ਸੋਚੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਨਿਚੋੜ ਨਾਲ—ਸਭ ਕੁਝ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਵਿਵਸਥਿਤ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਰਥ ਵਾਲੇ, ਉਚਿਤ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਚਿੱਤ ਪਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਮੋਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ—ਕੈਲਾਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਅਕਾਸ਼ੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾਸ਼ੂਰਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਮਧੁਰ ਤੇ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਂਪਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੀ ਗੂੰਜ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ! ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁੱਤ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਵੋਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਮਾਣਕ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਦਾ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਕਾਰਜਾਂ, ਦਿਲਚਸਪ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੰਮ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਥਿਆਰ, ਅਸਤਰ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵੀ ਕਦੇ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਤੇ ਹਰਾ ਵੀ, ਉਸਦੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਖੇਡ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਝਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ—ਉੱਚੇ, ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੇ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਤਿੰਨ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਪੰਖ। ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਸਤੇਆਂ, ਤਿੰਨ ਵੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੰਗਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ, ਖੇਡਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ, ਤੇ ਸੱਤ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢਕ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਜੋੜੇ ਚਿਰਾਗ ਚਮਕਦੇ, ਉੱਤੇ-ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੇ ਰਸਤੇ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਰੌਣਕ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਹੇਠਾਂ, ਕੁਝ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਾਏ; ਕੁਝ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਝਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਕਈ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜ ਚਿਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਤਿੰਨ ਚਿੱਟੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਨਰਮ, ਚਮਕਦੇ ਤਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਕਸ਼ਾ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ enclosure ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਘੋਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।