ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ, ਅਧ-ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦੇਵੇ ਕਿ "ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ," ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੋਗ-ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ: "ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਆਰੰਭ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਘਵ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਖੁਦ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹਾਸਾ, ਹੈਰਾਨੀ, ਭਰਮ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇ। ਜਦੋਂ ਚਾਨਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਵੈ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਖਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਹਵਾ ਦੀ ਚਲਣ ਵਾਂਗ, ਨਾ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਇਹ ਮੱਧ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਆਤਮ-ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਤਮ-ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਗਤ-ਰੂਪ ਵਿਸ਼-ਵ੍ਰਖ਼ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਪਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀ ਹੈ, ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ, ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਦੀ ਲਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਆਤਮ-ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਜੀਵ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਅਤੇ ਸਵਭਾਵ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ?" "ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" "ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਜਾਣਣਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਵਭਾਵ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਲਪਨਾ ਗਾੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੋਚਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਅਸਲੀਅਤ-ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਵਭਾਵ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਕਲਪਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਲੜੀਆਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਖਾਲੀ, ਅਕਾਸ਼-ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ-ਰਹਿਤ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਵੰਸ਼ ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਡਗਮਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵੰਸ਼ ਜਿਹੜੇ ਜਾਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੈਰ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਵੰਸ਼ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਰਜਸ ਅਤੇ ਸਤਵ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਅਮਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਹੈ, ਆਦਿ-ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਹੈ—" "ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ, ਜਦੋਂ ਚਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਾੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਘੁੰਮਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਅਨੰਤ ਆਤਮ-ਸਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, 'ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ'—ਇਹ ਕਹਾਵਤਾਂ ਸਿਰਫ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਅੰਤਮ-ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।" "ਸੰਸਕਾਰ, ਰਚਨਾ, ਲੜੀ, ਆਦਿ—ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਹੈ; ਨਾ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, 'ਲੜੀ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਧਾਰਨਾ, ਵਸਤੂ, ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਗੁਣ-ਸਮੂਹ ਇੱਥੇ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ; 'ਉਤਪੰਨ' ਅਤੇ 'ਉਤਪਾਦਕ' ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਹਨ।" "'ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ'—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ—ਕਿਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪਾਦਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣਾ—'ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖਰਾ ਹੈ'—ਸਿਰਫ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਅਭੇਦ ਹੈ।" "ਉਸ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਅਕਤਿਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਧਾਰਨਾ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਚਾਹੀਦੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਦੀ ਇਕ ਲੋਅ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਲੋਅ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਾਂਗ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ; ਐਸੀਆਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸਚ ਨਹੀਂ।" "'ਉਤਪੰਨ' ਅਤੇ 'ਉਤਪਾਦਕ' ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਉਤਮ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਜੋ ਇਕ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਇਹ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਹੈ: ਇਕ ਕਹਾਵਤ ਸਿਰਫ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਵੱਖਰੇਪਣ ਜਾਂ ਗਿਣਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਮ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ।" "ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਮਨ ਵੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ 'ਅਸਤੀਤ-ਰਹਿਤ' ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਵਸਤੂ, ਸ਼ਬਦ, ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤੱਤ ਹੈ।" "ਇਹ ਇਕ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ—ਆਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾਈਆਂ ਹਨ; ਐਸੀਆਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ-ਰਹਿਤਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਬੜੀ ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।