ਰਾਘਵ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਲਹਿਰ ਦੂਜੀ," ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਲਹਿਰ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੈ," ਤਾਂ ਇਹ ਏਕਤਾ ਦੀ ਗਿਆਨਤਾ ਹੈ। ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਜਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੰਤਤਾ ਹੀ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਦੇ ਰੂਪ, ਜੋ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਪਿਤ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਾਘਵ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਸਲੀਅਤ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਆਤਮਾ ਸਮਝ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ਼, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸਦੀ ਆਤਮਾ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ, ਸ਼ੁਭ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਮਨ ਉਸ ਸਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਰੁਕਣ ਤੇ ਧੂੜ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਹਵਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧੂੜ ਵੀ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਭਟਕਣ ਦੀ ਧੁੰਦ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੋਏ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅਲਸ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਕੰਪਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝ ਘਟ ਗਏ ਹਨ, ਓਥੇ ਝੂਠੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੋਟਾ ਢੇਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਹ ਦੀ ਧੁੰਦ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਤ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਅਲਸਤਾ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਜਗ੍ਹਾ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਨੌ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਹਿੰਦੀ; ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡਦੇ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਖੋਖ ਵਿਚ, ਪਰਮ ਪਵਿਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਮਹਾਨ ਸਵੇਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਗਾੜ੍ਹ ਮੋਹ ਦੇ ਭਾਰੀ ਢੇਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਇਕੱਲਾਪਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਸ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਵਿਤਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਫੁੱਲ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਚੰਦਨੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿਤਰ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਦਿਲ ਦੀ ਝੀਲ, ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਵਰ ਵਿਚ ਖਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਕਮਲ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਤਮ-ਅਭਿਮਾਨ ਦੀ ਮੱਖੀ, ਜੋ ਕਾਲਕ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਆਤਮ-ਜੋਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਉਤ੍ਰੇਜਨਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਥਾ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਪਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਘਵ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਿਰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ?" ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਵੀ ਸੁਖਮ ਜਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸੁਖਮ, ਪਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਪਰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕੌਲ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਅਸਲ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠੀ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਬੱਦਲ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਓਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਵਸਤੂਆਂ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਆਸਰੇ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਇਰਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਰੇ ਨਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਸਿਰਫ਼ "ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਰੂਪ" ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਸੁਖਮ, ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਇਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਅਪਵਿਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਚੇਤਨਾ, ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹੈ। ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਨਹੀਂ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਨਾਲ ਇਕ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਵਾਦ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜੋ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਉਗਦੀ, ਨਾ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਨਾ ਟਿਕਦੀ; ਨਾ ਜਾਂਦੀ, ਨਾ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਨਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿਤਰ-ਸਰੂਪ ਚੇਤਨਾ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਰਾਘਵ, "ਸੰਸਾਰ" ਦੇ ਨਾਂਵ ਹੇਠ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਚਾਨਣ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਰਚਨਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਤ੍ਰੇਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਰੂਪਤਾ ਕਰਕੇ, "ਚੇਤਨਾ" ਨਾਂਵ ਨਾਲ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਅਚਾਨਣ, ਅਟੁੱਟ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਰਛਾਈ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਨੰਤ ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ" ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਫੜ-ਛੱਡ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ, ਆਪਣੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕੰਪਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਅੰਕੁਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਉੱਪਰ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼, ਜਿਸਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਖਾਲੀਪਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਰੋਧ ਰਹਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ, ਜਿਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਚਲਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਸਵਾਦ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਘਵ ਜੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਅਨੰਦ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।