ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਇਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਬਿਨਾ, ਫਿਰ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ?" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ; ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।" "ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ"—ਇਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਅਹੰਕਾਰ' ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। "ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹਾਂ, ਕੇਸ ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਤਲਾ"—ਇਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਉੱਚੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਅਹੰਕਾਰ' ਕਹਿਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਪਨਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਨਹੀਂ। "ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਆਦਿ ਹਾਂ"—ਇਹ ਤੀਜੀ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਅਣਮੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨਦायक ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਫਲਦਾ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨਦायक ਅਹੰਕਾਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਖਾਮੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਾਂ" ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; "ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ"—ਇਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ। ਦੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੰਸਾਰੀ ਨਹੀਂ; ਤੀਜੀ ਸੰਸਾਰੀ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸੰਸਾਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿੰਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਿਛਲੇ ਦੱਸੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਮ ਪਦ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਰ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ। ਸਰੀਰ, ਰੋਗ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੰਦ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਾਢੀ, ਸੰਸਾਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਚਾਹੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਿਸ ਜੀਵ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਭੋਗਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਹੜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਸੁਆਦ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਿਰਫ਼ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ"—ਇਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਡਾਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਛਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਬਾਹੀ ਛਾ ਗਈ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾਈ, ਕੁਝ ਸਾਲ ਲੰਘਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। "ਡਾਮਾ ਆਦਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਚਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਸਲ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਹੰਕਾਰ ਝੂਠੀ ਕਲਪਨਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ ਰਚਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੂਠੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਕੜਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਬਲੇ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਗ-ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਭੀਮਾ, ਭਾਸਾ, ਤੇ ਦ੍ਰੁਟਾ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਿਨ੍ਹਿਤ ਹੋਏ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘਾਹ ਸਮਝਦੇ, ਤੇ ਸ਼ੁਧੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਏ; ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ; ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ "ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ" ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੀ, ਤਦ ਤਕ "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?" ਦੀ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਝੂਠੀ ਕਲਪਨਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਜਦੋਂ ਝੂਠਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸ਼ੁਧ ਚੇਤਨਾ "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਡਰ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਝੂਠਾ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਧ ਚੇਤਨਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। "ਮੈਂ" ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਬੁਢੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ— ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਕਰਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।