ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਕ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀ ਜਿਵੇਂ ਝਾੜੂ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਕੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ: "ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਏ?"—ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੌਮਲ ਕਮਲਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਖ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ, ਸੰਸਾਰਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਉੱਗੇ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿਰਣ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ,"—ਇਹ ਡਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸੁਸਤ-ਸੁਸਤ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋਣ। ਜਿਹੜੇ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਡਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਮੌਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਕਦਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਜੋਰੀ ਕਰਕੇ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਮੁਹਾਂੜੇ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਹਵਨ ਸਮੇਂ ਸਮਿੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ; ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ, ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਤੇ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ: ਅਸੁਰ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਪਏ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਧੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸੁਰ ਨਿਵਾਸ—ਦਾਮ ਤੇ ਵਿਆਲ—ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਘੇਰੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੜਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਿਆਨਕ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅੰਦਰ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਪਰਸੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਘੜਿਆਂ, ਦੂਰਦراز ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ—ਹਰ ਥਾਂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਟੁੱਟੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਆਂਤਾਂ ਡਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿਰ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ; ਕੱਪੜੇ ਫਟਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਪਏ। ਸਿਰਹਾਣੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੜਕ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੁਕੀਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਸਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਕੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਝ ਗਈਆਂ; ਸਿਰ ਸੈਂਕੜਾ ਵਾਰੀ ਚੀਰ ਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜੇ। ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਮੁਖੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਡਿੱਗਦੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਬਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੰਤਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਾਮ-ਵਿਆਲ-ਕਟ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਦਾਮ-ਵਿਆਲ-ਕਟ ਅਸੁਰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਅਸੁਰ ਫੌਜ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉੱਥੇ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੁਕੁਹਾ ਨਾਮਕ, ਨਰਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰੱਖਵੇ ਬਣੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਘਣੇ ਬਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ। "ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਸੁਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਨਿਵਾਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦੀ ਲਕੀਰ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਹਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਕਠੋਰ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ—ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਤੇ ਰਾਜ ਨੌਕਰ ਬਣ ਕੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਜਨਮ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਹਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂ ਬਣੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਧ, ਫਿਰ ਬਗਲੇ ਹੋਏ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਬਰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇੜਾਂ, ਤੇ ਮਗਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਬਣੇ। ਇੱਥੇ, ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਅਜੀਬ ਲੜੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕੁਝ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦਲਦਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ, ਉਥਲੇ ਗੰਦਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਉਹ ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦੇ, ਨਾ ਜੀਉਂਦੇ; ਥੱਕੇ-ਹਾਰੇ, ਖੁੰਭ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੇਕਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਠਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ। ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜੀਵਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੈ ਕੇ; ਅਜੇ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ—ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭੇਦ-ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਅਣਪਛਾਣ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਵਿਪਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।