ਇਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਹ-ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੰਗ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਕੀਤਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਗਾਇਬ ਹੋਏ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਦਰੱਖਤ, ਅੱਗ, ਹਥਿਆਰ, ਪਾਣੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਲਈ ਦਸ, ਅੱਠ, ਪੰਜ, ਅਤੇ ਸੱਤ—ਸਾਲ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ—ਮੁਕਦੇ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੰਧਨਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਪੱਕੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਆਇਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਆਇਨਾ ਆਪ ਹੀ ਚਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨ-ਭਾਵ 'ਮੈਂ' ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਜੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਦੀ ਛਾਪ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਜਦੋਂ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਗਾਵਤਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ 'ਮੈਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਜਨਮੀ, ਤਾਂ 'ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਮੇਰਾ ਸਮਾਨ' ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਏ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ। ਡਰ ਦੀ ਲਗਾਵਤ, ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਲਗਾਵਤ, ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ। 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੀ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ 'ਸੱਪ' ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। 'ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਠੀਕ ਰਹੇ'—ਇਹ ਸੋਚ, 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲੀ ਲੋੜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਲਗਾਵਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਠੀਕ ਰਹੇ, ਮੇਰਾ ਧਨ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੋਵੇ'—ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਛਾਪ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਸਥਿਰ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲਗਾਵਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਿਟ ਗਈ। 'ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਏ?'—ਇਹ ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਮਲ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ 'ਮੈਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵਤ ਸੀ, ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲੱਗੇ, ਸੰਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹੇ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿੜਾਂ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ'—ਇਹ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਉਮੀਦਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਆਇਰਾਵਤ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮੌਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਅਫ਼ਾਤ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਹਵਨ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਯੋਧੇ, ਹਰ ਅੰਗ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ, ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ—ਦੈਤ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਵਧੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਮਾ ਅਤੇ ਵਿਆਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸੁਰ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੌੜੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਉਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ, ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਉੱਤੇ—ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ— ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ, ਚੀਰਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਰੇਤ-ਮੈਦਾਨ, ਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰ, ਤੇ ਸੜਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ— ਜੰਗ ਦੇ ਖਾਲੀ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਰੇਤ-ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ— ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ, ਡਰਾਮਿੜਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਅਤੇ ਪਾਰਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ— ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਘੜਿਆਂ, ਦੂਰ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ, ਤੇ ਜੰਬੂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ— ਸਭ ਥਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਟੁੱਟੇ, ਬਾਂਹਾਂ-ਹੱਥ ਵਿੱਛੜ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਂਤਰਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਟਕੀਆਂ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿਰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪਏ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਜਦੋਂ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਚਾਵੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਜ੍ਹੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ; ਕਪੜੇ, ਫਟੇ ਅਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਏ। ਹੇਲਮੈੱਟਾਂ ਗਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਬਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਰੜਾਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇਜ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਹੋਏ ਲਟਕਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਾਵੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਸਿਲਕ-ਕਾਟਨ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਸੌ ਵਾਰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜੇ। ਸਾਰੇ ਦੈਤ-ਸਰਦਾਰ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਡਿੱਗਦੇ ਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਨੂਂ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਬਰਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਦਾਮ-ਵਿਆਲਾ-ਕਟਾ ਦੈਤਾਂ ਉੱਤੇ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਸ਼ੰਬਰਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਦਾਮ-ਵਿਆਲਾ-ਕਟਾ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੈਤ-ਸਮੂਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਥੇ, ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੂਕੁਹਾ ਨਾਮ ਦੇ, ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹ, ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਾਦ ਉਥੇ ਹੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜੇ, ਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ। 'ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ'—ਇਹ ਝੂਠੇ ਲਗਾਵਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਸਮੇਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੌਕੇ ਤੇ, ਉਥੇ ਆਏ, ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਸੁਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ, ਮੌਤ, ਡਰ, ਲਗਾਵਤ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਵਿਚ, ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ।