ਇਕ ਵਾਰ, ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੁੱਧ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣਿਆ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਗਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਬਾਲਬ ਭਰ ਗਏ, ਤੇ ਪਾਲਮ ਦੇ ਲੰਮੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਉਗ ਆਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਲੇ, ਤੀਰ, ਜੈਵਲਿਨ, ਗਦੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਚਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਉਡੇ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਉੱਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਖੜ-ਖੜ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਫੌਜ, ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸ਼ੋਲੇ ਤੇ ਤਪਤ ਹੀਟ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੱਪ, ਨਸ਼ਾ ਕਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਗਏ। ਗੜਗੜਾਹਟ, ਮਕਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ, ਤੇ ਆਸਮਾਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਛਲਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਸਮਾਨ ਪਹਾੜਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਤੇ ਗਰੁੜ-ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ। ਕਦੇ ਬੱਦਲ, ਕਦੇ ਅੱਗ, ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਹਨੇਰਾ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ। ਸੰਸਾਰ ਅਸਹਿਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਕਤ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਗਰੁੜ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ। ਦਾਨਵ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਪਰ ਦੇਵਤੇ, ਹਲਕਿਆਂ ਪੈ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂੰਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ। ਆਸਮਾਨ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਗੰਗਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਰਖਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ, ਇਕ ਪਾਣੀ ਦੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਹੋਈ। ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੋੜ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ, ਜੰਗ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਉਤਲ-ਪਤਲ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ, ਸਰੀਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਿਜਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਅਸਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੱਡਦੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕੋਖ ਕੱਟੀਆਂ ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ رانਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਭਯਾਨਕ ਟिड਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਾੜ੍ਹੇ ਬੱਦਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਬਤ ਸੰਸਾਰ, ਸਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ, ਉਤਲ-ਪੁਤਲ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਜੰਗਲ ਉਜਾੜੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨਸ਼ਟ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਕੋਨੇ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ। ਇਹ ਸਭ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਸੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵੱਜ ਕੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ। ਆਸਮਾਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਮਾਯਾ ਦੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਧੂੰਏ ਦੇ ਬੱਦਲ, ਦਰੱਖਤ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਪਹਾੜ, ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ। ਸਿਰ, ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦੇ, ਹਥਿਆਰ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਡਦੇ। ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਧਾਰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਉਤਲ-ਪੁਤਲ ਹੋ ਗਈ। ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ, ਸੰਸਾਰ-ਗੁਫਾ ਉਤਲ-ਪੁਤਲ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਖੂਨ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵਿਚ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਜੰਗ ਦਾ ਉਲਝਾੜਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ, ਸਿਰਜਣ ਤੇ ਨਾਸ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਾਯਾ, ਵਿਵਾਦ, ਮਿਲਾਪ, ਟਕਰਾਅ, ਭੱਜਣ, ਡਟਣ, ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ—ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ— ਆਤਮ-ਦਇਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੁਕਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਯੁੱਧ 35 ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ। ਸਾਲ, ਦਿਨ, ਮਹੀਨੇ—ਦਸ, ਅਠ, ਪੰਜ, ਤੇ ਸੱਤ—ਦਰੱਖਤਾਂ, ਅੱਗ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਪਾਣੀਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਲਈ ਲੰਘ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਬੰਧਨ ਤੇ ਹੋਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਪਾ ਕੇ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ'—ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਾਵਨਾ ਲੈ ਲਈ। ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਆਇਨਾ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦਾ, ਐਸੇ ਹੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਮੈਂ' ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਆਇਨੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ, ਤਿਵੇਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਵਸਤੂ ਦੀ ਛਾਪ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਜਦੋਂ ਬੰਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਲਗਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਈ, 'ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ, ਮੇਰਾ ਮਾਲ'—ਇਹ ਸੋਚ ਆਈ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ। ਡਰ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਭਟਕਾਵ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਤੇ ਆਸ ਦੀ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਕਟਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ। 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਵਿਚ ਸੱਪ ਦੀ ਛਾਪ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਲਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਠੀਕ ਰਹਿਣ ਦਿਉ'—ਇਹ ਸੋਚ, 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦਯਨੀਆਂ ਲਾਲਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹਤਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। 'ਸਰੀਰ ਠੀਕ ਰਹੇ, ਧਨ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੋਵੇ'—ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਮਿੱਟ ਜਾਂਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਛਾਪਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜਲਦੀ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈ। 'ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਏ?'—ਇਹ ਸੋਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਹਤਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ-ਰਹਿਤ ਕਮਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਜੰਗੀ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਿਰਣ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹੋਣ। 'ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ'—ਇਹ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਆਸਾਂ ਜ਼ਖਮੀ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੁਸਤ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ। ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤੇ ਡਰਦੇ, ਮੌਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕਲਮਤੀ ਪੈਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਟ ਗਈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕੀ ਅੱਗ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕਦੀ। ਦੇਵਤੇ ਵੱਜਦੇ, ਉਹ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਯੋਧੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ—ਦਾਨਵ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਵਧੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੱਜੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸੁਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ—ਦਮਾ ਤੇ ਵਿਆਲਾ—ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਗਏ।