ਇਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ, ਨਕਸ਼ਤਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ—ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਮੇਤ—ਲਾਲ ਰਕਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਫੁੱਲਦਾਰੀ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਣਿਆਂ ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਖ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਬੰਦ, ਲੰਮੇ ਤਾਲ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਥਿਆਰ ਉਚਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਜੈਵਲਿਨ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦਿਆ ਗਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਰੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਏ ਸਨ। ਜੰਗੀ ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਬੇਅੰਤ, ਮਸਤ, ਗੱਜਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਨੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜੀ ਕਿ ਅਧੋਲੋਕ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਕੰਬ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਨਾਯਕ—ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ; ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਨਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜ਼ਖਮੀ ਤੇ ਥਕੇ ਹੋਏ, ਮਰ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤ ਸਮੂਹ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ, ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚੂੰ-ਚੂੰ ਕਰ ਕੇ ਟੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਇਕੱਲਾ, ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ। ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਇਕ ਅੱਗ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੀਵਰ ਲਪਕ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਵਾ, ਵੱਡੇ ਅਜਗਰਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਜ ਨਾਲ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਟੁੱਟੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਵਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਖਰੇ ਪਏ ਸਨ—ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਰਕਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਗੀਆਂ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਧੀ ਹੋਈ, ਗੱਜਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੱਪ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸਤੇ ਫੜ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਕੰਡੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਨੂੰ ਓਹ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਏਰਾਵਤ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੱਜਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਦੈਤ ਫੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਅੰਗ ਗਿਰੇ ਹੋਏ, ਰਕਤ ਵਗਦੇ ਹੋਏ, ਭੱਜ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਟੂਟੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਰੱਸੀਆਂ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਪੱਟੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਈਂਧਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੈਤ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਮੋਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਘਣੀ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਲੱਭ ਨਾ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਰੱਸੀਆਂ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਪੱਟੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ, ਹਤਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਧੀਰਜ ਪਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਅਤੁੱਲ ਚਮਕ ਵਾਲਾ—ਕੋਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਚਾਨਣ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਓਹਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ੰਭਰ ਦੇ ਕਹੇ ਬਾਰੇ, ਡਾਮਾ, ਵਿਆਲਾ, ਕਟਾ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਹਾਣੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: "ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸ਼ੰਭਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਮਾਰੇਗਾ; ਤਕਦਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਅੱਜ, ਤੁਸੀਂ ਡਾਮਾ, ਵਿਆਲਾ, ਕਟਾ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਓ।" "ਜੰਗ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਾਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਭਰੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਡਾਮਾ, ਵਿਆਲਾ, ਕਟਾ ਯੋਧੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣਗੇ, ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਜਾਵਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪੰਛੀ।" "ਪਰ ਅੱਜ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਜੈਯਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।" "ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਬੇ, ਓਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪੰਛੀ। ਪਰ ਜੋ ਗਿਆਨੀ, ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਅਲਗ ਰਹੇ, ਨ ਖੁਸ਼ੀ, ਨ ਗੁੱਸਾ—ਇਹ ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਜਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।" "ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਰ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਡੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਓਹ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦਾ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹ ਹੈ,' ਓਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਲਈ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਸਮਝਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੱਛ ਸਮਝਦਾ, ਚਾਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਚੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੰਤ, ਅਤੁੱਲ ਆਤਮਾ ਲਈ ਸੀਮਾ ਬਣਾਈ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਓਹ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਲਗਾਵਤ ਹੀ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੀ ਸੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਜਦ ਤਕ ਅੰਦਰਲੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਜ ਸਕਦੀ।" "ਜੀਵ, ਅੰਦਰਲੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੱਛਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।" "ਜਿੱਥੇ ਵਾਸਨਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਨਾ-ਮੌਜੂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।" "ਅੰਦਰ, ਮਨ ਆਪਣੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ'—ਜਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹ ਮਨ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਤਾਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਭਰੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ-ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।