ਇਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਦੇ ਘਾਤਕ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਥੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਮਹਾਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲੀਆਂ ਤੇ ਵਿਖੰਡਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਦੈਤਿਆਨੂ ਅੱਗ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਹੱਥ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀ ਅੱਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਹੀ ਸੀ। ਚੰਨ ਦੀ ਠੰਢਕ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ ਠਿੱਠ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਪਿਘਲ ਗਏ। ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਰਾਤ ਅਸਲੇ ਬਣੀ ਅਤਿ ਗੂੜ੍ਹ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਮੋਹ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸ ਮੁੱਕਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਅਸਲੇ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਤੂਫਾਨ ਉਠ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨੀਂਦ, ਜਾਗ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਰਾ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਸਲੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਅਸਲੇ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗੇ ਨਿਰਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਏ। ਆਕਾਸ਼ ਪੂਰਾ ਤੀਰ-ਅਸਲੇਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲੇਆਂ ਦੀ ਲੂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੰਦਨੀ ਨਾਲ ਝਲਦੇ ਝੰਡੇ, ਘੁੰਮਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਰਥ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਸੂਰਜ-ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਮਹਾਦੈਤਿਆਨੂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ, ਭਾਰੀ ਜੰਗਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਣ ਖਿੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਤਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ, ਪੰਖ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਏ, ਉੱਚੇ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੱਥ, ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਤਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਹੇਠਲੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦ੍ਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਢਹਿ ਪਈਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਜੰਗੀ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਅਟੱਲ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਣੇ ਬੱਦਲ, ਇੰਨੀ ਭਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵੀ ਹਿਲ ਗਏ। ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪਹਾੜ ਹੱਥੀਂ ਉੱਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਵਾਯੁਦੇਵਤਾ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਿਸਚਲ ਖੜੀ ਸੀ। ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਜਖਮੀ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਇਕੱਲਾ, ਚਿੰਤਤ ਖੜਾ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਅਸਲੇਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲੂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸਦਾ ਚਮਕਦੀ ਲਪਟ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਵਾ, ਵੱਡੇ ਅਜਗਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਦੀਆਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜੇ ਸਰੀਰ ਚੱਕਰਾਉਂਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਧਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਗੱਜਦੀਆਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਫੜ ਕੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਮਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰ-ਵਿਚ ਛੁਪਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਏਰਾਵਤ, ਆਪਣੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਦਬਾ ਕੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅੰਗ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਵਗਾਉਂਦੀ, ਉਸ ਡੀਕ ਵਾਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਪਈ। ਉਹ ਰੱਸੀ, ਸੱਪ ਤੇ ਪੱਟੇ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਇੰਦਨ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਘਣ ਘਣ ਘੁੰਝ ਵਿੱਚ ਘੁਸੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ। ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭੇ, ਉਹ ਰੱਸੀ, ਸੱਪ ਤੇ ਪੱਟੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ, ਬੇਅੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਉਪਾਏ ਲੱਭਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਆਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਤੇ ਡਮਾ, ਵਿਆਲਾ, ਕਟਾ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਹਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਤਦ ਤੱਕ, ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।" "ਅੱਜ, ਤੁਸੀਂ ਡਮਾ, ਵਿਆਲਾ ਤੇ ਕਟਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜੋ, ਫਿਰ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਜਾਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਅਭਿਆਸਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਦਰਪਣ ਵਿਚਲੇ ਚਿੱਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉੱਠੇਗਾ। ਜਦ ਇਹ ਡਮਾ, ਵਿਆਲਾ ਤੇ ਕਟਾ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਵਾਸਨਾ ਜਾਗ ਪਏਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਵੋਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।