ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੁਖੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਦ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਹਵਦ੍ਰੁਮਾ, ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਹੋਰ ਉੱਚੇ-ਬੋਲ ਵਾਲੇ, ਚੰਚਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੰਭਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਦੀ ਜਾਦੂਈ ਤਾਕਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਣ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੇ ਸੁਨਿਆਦੇਵਲੋਕ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਅਮਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਕਹਿਰ ਢਾਹ ਕੇ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਸਕਿਆ, ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ’ਚ ਲਿਆ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾੜੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਸੁਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ੰਭਰਾ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸੁੱਟਦੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਿਆ, ਉਸਦੀ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ; ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹੀ ਮਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ ਰਚੇ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਮ, ਵਿਅਾਲ ਅਤੇ ਕਟਾ ਸਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੌਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਲਤੀਫ਼ ਰੁਝਾਨ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੁਖਸ਼ਮ ਬੀਜ, ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਅਸਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਅਤੇ ਤਾੜ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਯਾਦਰਚਾ ਮਿਲਾਪ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਹੜੇ ਅੱਧ-ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਇੰਝ ਹੀ, ਕੋਈ ਮੋਹ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ, ਨਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ, ਨਾ ਭੱਜਣ ਦਾ, ਨਾ ਜੀਵਨ-ਮੌਤ, ਨਾ ਯੁੱਧ, ਨਾ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦਾ ਦੇਖਣਾ। ਸ਼ੰਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅਸੁਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇਗੀ।" ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਵੈਰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਰਦੇ, ਨਾ ਭੱਜਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਡਟ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਦ ਇਹ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੱਜਦੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੀ ਫੌਜ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਫੌਜ, ਮਹਾਨ ਅਤਿਬਲਾ ਅਸੁਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਣ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਅਟੱਲ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਸੁਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਜਣਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਈ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛਿਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਗਏ—ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ। ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਿਰ ਡਿੱਗਦੇ ਜਾਪਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਢਹਿ ਪਏ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਘਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਲੜਾਕੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਡਰੀਆਂ ਤੇ ਉਲਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਈਆਂ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਟੁੱਟੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਖਰ ਗਈਆਂ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਸਨ, ਉੱਚੇ-ਚਿੱਟੇ ਭੂਤ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲਹੂ ਤੇ ਧੂੜ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਟੁੱਟੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਤੇ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਣਪਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗੀ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾਵਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਫੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਬੁੱਢੇ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾਵਾਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।