ਭਾਰਗਵ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹਦੀ ਸੋਭਾ ਇੰਨੀ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ ਕਿ ਚੰਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵੀ ਫਿੱਕੀ ਪੈ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਰਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰੇ ਮਾਨਵਿਕ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਤੁਟ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਵਿਹਾ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਥੇ ਉਹਨੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਚਲ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਗਵ ਉਸ ਮੰਡਲੀ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਕੰਵਲਾਂ ਦੇ ਝੀਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਬਾਗ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਮ੍ਰਿਗ-ਨੈਨੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਜ਼ਾ ਆਈ ਸੀ, ਮਾਂਗੋ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਕੋਲ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਵਿਚ ਖੇਲ ਅਤੇ ਲਾਜਵਾਬ ਲਾਵਣਯ ਸੀ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਚੰਦਨੀ ਵਿਚ ਪਿਘਲਦੇ ਚੰਦਨ ਵਾਂਗ ਪਿਘਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰੇਮ-ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਤਕਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਨ ਪੱਥਰ ਚੰਦਨੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਚਕਰਵਾਕੀ ਪੰਛੀ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਗਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਕੰਵਲ ਦੀ ਝੀਲ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਥੇ ਉਹ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਤ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰ ਉਸਦੇ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵੱਜੇ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਦੇ ਚੂੜੇ ਤੇ ਵਾਲ ਹੌਲੇ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁੱਚੀ ਹਿੱਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ, ਉਸ ਨੀਲੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਕੰਵਲ ਦੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਵਰਗ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿਚ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਜ ਤੇ ਛਾਂ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਉਥੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ। ਉਹ, ਲੰਮੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ, ਭਰਗੁਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਵਧੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰਣੀ ਬਦਲੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰੇ ਵਿਚ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵਿਛੌਣ ਉੱਤੇ, ਭਰਗੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਧਵ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਪਟ ਗਈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ, ਹੱਸਦਿਆਂ ਤੇ ਖਿੜਦਿਆਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਵੇਖੋ, ਚੰਦ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਆਪਣਾ ਧਨੁਖ ਤਾਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਹੇ ਅਨੰਗ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਸੱਚੀ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੀ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਸਵਾਦ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦਨੀ ਦੇ ਰਸ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਧਾਰ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਵੀ ਉਹਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਛੋਹ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਚਕੌਰੀ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਵਲ-ਸਮਾਨ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅੰਕ ਲਾ, ਤੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭੰਬੀਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਰੰਗ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਮਸਤ ਭੰਬੀਰੀਆਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਵਲਾਂ ਉੱਤੇ ਝੂਲ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਕੋਰਲ ਦੇ ਵਣਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮਸਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਸ-ਭੋਗ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਨਿਰਮਲ ਚੰਦ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਨਸ਼ੇਲੀਆਂ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ। ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮੰਡਪਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਧਾਰ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ। ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਝੂਲੇ-ਵਨਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਨੰਦਨ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਝਲ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਕੰਵਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਭੰਬੀਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਸਤ ਘੁੰਮਦੇ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੰਦ-ਸਮਾਨ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵੱਜਦੀਆਂ। ਉਹ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੀ। ਰਾਮ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਅਦਭੁਤ, ਆਸ਼ਚਰਜ-ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ-ਮੋਹਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੁੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ।