ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਸਵਭਾਵਨਾ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਮ੍ਰਿਗ ਮਰੀਚਿਕਾ ਵਾਂਗ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗਾੜਾ ਪਿੰਡ, ਜਿਹੜਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਮਨ 'ਜੀਵ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਚੰਭਤਮਈ ਸਰੀਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰਵੋਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਨਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ। ਸਿਰਫ ਇਹ ਮਨ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਸੀਠ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਵਜੋਂ, ਅਨਸਤਿਤ੍ਵ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਨਿਰਣੈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹਾਂ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ' ਵਜੋਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰਾ ਸੁਨ੍ਯਤਾ ਸਵਭਾਵ ਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਸਿਰਫ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸੁਪਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਚੰਦਰਮਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਮ੍ਰਿਗ ਮਰੀਚਿਕਾ ਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ, ਮਨ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਘਟਨਾ। ਮੈਂ ਨਾ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਨਸਤਿਤ੍ਵ; ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਨਾ-ਹੋਣ ਵਾਲਾ। ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਨ, ਜੋ ਜੜ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਜੜ ਵੀ, ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਅਜੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ; ਜੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਹਕੀਕਤ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਗਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚੂੜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜੜ ਹੈ ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਥਰ ਤੱਕ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਜੜਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਚੇਤਨਾ। ਲੱਕੜ ਆਦਿਕ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜੜ ਜਾਂ ਚੇਤਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੜ, ਚੇਤਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ 'ਮਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੇਤਨ ਹਿੱਸਾ ਅਚੇਤਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੜ ਹਿੱਸਾ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਤੇ ਜੜ ਹਿੱਸਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੀਵ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦੁਇਤਾ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਇਤਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵਾਲੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੋਹ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਮੋਹ ਹੈ, ਨਾ ਮੋਹ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ; ਇਹ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ ਇਉਂ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਪਕ, ਭਰਪੂਰ ਸਮੁੰਦਰ। ਇਸ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕਤਾ ਕਰਕੇ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਜੜਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਜੋਂ ਜਾਣੋ। ਇੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੜਤਾ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਮ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, 'ਮੈਂ' ਆਦਿਕ ਦਾ ਲੇਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਦਿਕ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਹੈ। 'ਮੈਂ' ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸਮਝੋ; ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ ਮਰੀਚਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ। 'ਮੈਂ' ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਿਰਫ ਆਪ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਮੈਂ' ਆਦਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਡ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ। ਚੇਤਨਾ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜੜਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਪਰ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਨ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨਤਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵਿਕ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ ਨੂੰ ਮਨ ਵਜੋਂ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਦਾ ਤਾਂਬਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਅਕਲਪਿਤ ਆਨੰਦ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਸਰੀਰਕ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਜੋ ਕੁਝ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ। ਜੇ ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਸਲ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਠੀਕ ਸੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹਨ—ਕਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਲੇਟੀਆਂ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਬਣਾਵਟੀ ਇੰਦਰ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ। ਮਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਰਛਾਂਵ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ-ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਇਕੋ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਕਿ 'ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ', ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੋ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੇ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ' ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੀ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ, ਭੂਤ ਆਦਿਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਜਨੀਯ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਲਏ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਪ, ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਟੱਲ ਹਨ; ਫਿਰ ਇਹ ਮੁੜ ਅਸਰਹੀਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਈਆਂ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸ਼ਾਪ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ—all ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਤੇਲ ਤੇ ਘਿਉ, ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਹਨ। ਜਾਂ, ਸਰੀਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਝੂਠਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ, ਮ੍ਰਿਗ ਮਰੀਚਿਕਾ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ।