ਇੰਦਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਰਾ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਾਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ 'ਮਨ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਆਕਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਜੋ ਦੇਹ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਹਿਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਕਿਹੜੀ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਦੇਹ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉੱਠ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਆਪਣੇ ਲਕੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਮਨ, ਜੋ ਚਾਹੀਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨ ਜਿੱਥੇ ਗਹਿਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ, ਮਨ ਨੂੰ, ਜੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚਾਹਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਮਨ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਹਾਂ ਜਾਂ ਚਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਹਤ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਮਨ, ਜੋ ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਾਂ ਮਨ ਦਾ ਇੰਦਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਵਰਦਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ ਵੀ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਵਰਦਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਮਨ ਹੀ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਸਰੀਰ ਮਨ ਹੈ; ਇਸ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸਰੀਰ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਮਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਕੁਰ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਪੈਦਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਟਾਹਣੀਆਂ। ਜਦ ਅੰਕੁਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀਆਂ; ਪਰ ਜਦ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂ, ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। ਜਦ ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੁਰੰਤ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਰਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੰਗਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਮਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸਰੀਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਰੂਪੀ ਰਤਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਹੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਦੇ ਅਹਲਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਕਦੇ ਮਨ ਦਾ ਇੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਹੀ ਲਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨ ਇੱਕ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਰਦਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ ਵੀ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਵਰਦਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਮਨ ਹੀ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਸਰੀਰ ਮਨ ਹੈ; ਇਸ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸਰੀਰ ਕਲਪਿਤ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਮਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਕੁਰ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਪੈਦਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਟਾਹਣੀਆਂ। ਜਦ ਅੰਕੁਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀਆਂ; ਪਰ ਜਦ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂ, ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। ਜਦ ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੁਰੰਤ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਰਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੰਗਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਮਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸਰੀਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਰੂਪੀ ਰਤਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਹੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਭਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਲਈ, ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਈ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਪ ਦਿਓ; ਅਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਠੀਕ ਹੈ।" ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਟਿਲ-ਮਨ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੋ।" ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਝੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਪਮੰਗਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਰਣ ਬਣਕੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਫਿਰ, ਲਗਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਪੰਛੀ ਬਣਕੇ ਜਨਮ ਲਏ। ਅੱਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਪਸੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਅਤਿ ਧਰਮੀ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ, ਸਰੀਰਕ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਣਸਪਤੀ ਵੀ ਉਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨਾਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਮਨ ਅਗੋਚਰ, ਅਪ੍ਰਵੈਸ਼ਯ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਵੀ ਨਿਵਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਕੇ? ਮਨ ਹੀ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ; ਮਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਭੀ ਪਦਾਰਥ, ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਣਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਹਟਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਸਣ ਦਿਓ; ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੀਵ ਰਚ ਕੇ, ਗਿਆਨ-ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਹੇ ਅੰਤਹੀਨ। ਮਨ ਦਾ ਆਕਾਸ਼, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਆਕਾਸ਼, ਅਤੇ ਤੀਜਾ—ਸਰੀਰਕ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਅਨੰਤ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇੱਕ, ਦੋ ਜਾਂ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਰੋ; ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਮਿਲਣਾ?