ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਵਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦੰਪਤੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਕ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਬਦਲੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵਧਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਤੇ ਮਾਸੂਮ ਸਨ—ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਉਗਦੇ ਟਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤਾਜ਼ੇ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ, ਮਾਨੋ ਵਰਖਾ-ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਥੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਗ੍ਰਹਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਜੋ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਞ ਕੇ, ਉਹ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ, ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ: "ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੈ, ਭਰਾਵੋ? ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੀ ਹੈ? ਅਸਲ ਮਹਾਨਤਾ, ਵੱਡਾ ਆਧਿਕਾਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗਲਮਈ ਸਫਲਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਰਾਜਤਾਹੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਿੰਨੀ ਸੀਮਤ ਹੈ! ਕਿਉਂਕਿ ਵਸੀਲ (ਵਸਲ) ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਰਾਜੇ ਹੀ ਵੱਡੇ ਆਕਾ ਹਨ। ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਚਕਵਰਤੀ ਸਮਰਾਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਹੀ ਅਸਲ ਚੀਜ਼ ਹੈ? ਜੋ ਯੁਗਾਂ-ਤਕ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਣ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਭਰਾਵੋ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਰਾਜਤਾਹੀ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦਰਵੰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਥੇ ਸਿਫਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਪਿਤਾ, ਇਹ ਪੂਜਨੀਯ ਪਦਮਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਮੁੜ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰੋ।" "ਪਦਮਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—'ਮੈਂ ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ'; ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—'ਮੈਂ ਰਚਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹਾਂ।'" ਜਦ ਵੱਡੇ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਮੰਨ ਲਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਦਸੇ, ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ, "ਪੂਰੀ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ—ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਰਚਨਹਾਰ, ਭੋਗੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਕਾ।" ਉਹ ਸਮਝਦੇ, "ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੇਦ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਏ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਪਰਬਤਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਇਹ ਗੁਫਾ, ਦੈਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ; ਇਹ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਲੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ।" "ਇੰਦਰ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ, ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨਾਲ। ਲੋਕਪਾਲ, ਅਟੱਲ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਉਠਦੇ, ਡੁੱਬਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ, ਵਿਗਾੜਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਕਾ। ਇਹ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਇਹ ਯੁਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਹ ਰਚਨਾ, ਇਹ ਸਮਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਇਹ ਕਲਪ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਕਾ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ, ਇੰਦੁ ਦੇ ਉਹ ਦਸ ਪੁੱਤਰ, ਬਾਹਰੀ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਪਦਮਾਸਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਸਦਾ ਬੈਠੇ, ਪਦਮਾਸਨ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਹੇ, ਤਪ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਕਦੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ। ਉੱਥੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਉਹਨਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ, ਜੋ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਪਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਂਦਰ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਬਾਹਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਕਲਪ ਦੇ ਮੁਕਾਉਣ ਤੱਕ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਚਕਰ ਮੁੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਸੂਰਜ ਤਿੱਖਾ ਤਪਣ ਲੱਗਾ, ਬੱਦਲ ਗੱਜ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਜਦ ਸੰਸਾਰਕ ਹਵਾ ਵਗਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ, ਭਾਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਦਸੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਉਹੀ ਰਹੇ।