ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ, ਕਲਕਤੀ ਨੇ ਦੋ ਦਿਨ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੋ ਕੇ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਜਾਗੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਥੇ, ਭਰੋਸੇ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੰਡਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ। ਅਜੇ ਵੀ, ਉਹ ਦੈਵੀ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ, ਉਸੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਈ, ਕਲਕਤੀ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਈ। ਉਥੇ, ਉਹ ਯੋਗੀ-ਸিদ্ধ ਦੈਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਕਲਕਤੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਬਲੀ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ। ਅਜੇ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਉਥੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ—ਕੌਣ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ? ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੰਦਰਾ ਹੈ, ਮੰਗਲੇਤਰਾ ਵੀ ਕਹਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉਥੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ, ਦੇਵੀ ਕੰਦਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੇਠਲਾ ਰਾਜਾ ਕੰਦਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਚਾਹਤ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ, ਉੱਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਥੇ ਉਹ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੈਵੀ ਕਲਕਤੀ ਦੀ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਲੀ ਦੈਵੀ ਨੂੰ ਕਲਕਤੀ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ? ਦੈਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਦੈਤ ਹਨ। ਕਲਕਟਾ ਨਾਮਕ ਦੈਤ, ਜੋ ਕੇਕੜੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਲੀ, ਕੇਕੜੇ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ—ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਕਤੀ ਹੋਇਆ। ਕਲਕਤੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਵਿਵਰਣੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਨ ਤੋਂ, ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਅਧੂਰਾ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਉੱਚੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ-ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਚਨਾ-ਰੂਪ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਅਕਤ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਠੰਡ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਅਟੱਲ, ਇਹ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਸੰਸਾਰ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤ-ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੋਂ, ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਫਲ ਵੱਖਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ, ਜੋ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵੱਖਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਕ-ਸਾਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬੀਜ-ਫਲ ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ-ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ-ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਖੋਜ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੋਂ ਕਈ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਦਿਸਦੇ, ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭ੍ਰਮ ਜਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਰਘੁ-ਵੰਸ਼ੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਜਾਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਜਦ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭ੍ਰਮ ਦਾ ਗੰਠਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਜਾਣ ਲਵੇਗਾ ਕਿ ਗਿਆਨ, ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੀ ਵਾਧੂਤਾ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਣਗੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਵੇਗਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼। ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਨ, "ਇਹ ਹੈ" ਵੱਖਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਸਭ ਅਭੇਦ ਹੈ? ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ, ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਤਾਂ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਅਰਥ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ। ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਕੇਵਲ ਵਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਕਲਪਿਤ ਭੂਤ। ਦਵੈਤ-ਅਦਵੈਤ ਵੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ; ਉਥੇ, ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ? ਕਾਰਣ-ਫਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਣ, ਕਾਰਣ-ਧਾਰੀ ਅਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ। ਰੂਪ-ਬਦਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ, ਅਵੱਖਤਾ, ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ, ਗਿਆਨ-ਅਗਿਆਨ, ਸੁਖ-ਦੁਖ—ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਝੂਠੀ ਕਲਪਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਹੈ; ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।