ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਰੀਕ ਅਣੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕਮਲ ਦੀ ਤੰਤੁ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ, ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਅਣੂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤੰਤੁ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹੋਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੀ ਅਣੂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਣੂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਖਾਲੀਪਨ ਵਿਅਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਅਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਸਵਭਾਵਿਕਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਏਕਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਰਕਟੀ ਜੋ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਾਂਦਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਡੰਗਿਆਸੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚਿਰ-ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਠੰਡਕ, ਸੰਤੋਖ, ਆਰਾਮ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਮੋਰਣੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਗ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਕਟੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾ! ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਕਿੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਿਰਣ, ਚਿੱਟੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਯੋਗ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਸਾਥ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਭਾਗ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਗ ਹੋਵੇ, ਉਹਨੂੰ ਕਦੇ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਘੇਰ ਸਕਦਾ।" ਫਿਰ ਕਾਰਕਟੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੂਰਜ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋ। ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਭ ਉਦੇਸ਼ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੈਤ ਕਲ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੂਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ; ਬਸ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਮੁਰਾਦ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਵੋਗੇ।" ਕਾਰਕਟੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਰਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਵੇਂਗੀ?" ਕਾਰਕਟੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਛੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਰਾਜਨ, ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਸਾਲਭੰਜਿਕਾ ਵਾਂਗ, ਅਡੋਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਪਣਾਈ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ।" "ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕਦਾ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮੈਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਖੰਭ ਵਾਂਗ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਕਾਰਕਟੀ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਰੋਗ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕਸ਼ਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਮੈਂ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 'ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਂਗੀ'; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।" "ਹੁਣ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਲੈ ਲਵੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰ ਦਿਲੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ—ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਡੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਮੰਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਨੇਕ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਲਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ।" "ਆਓ, ਰਾਜਨ, ਦਰਿਆ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸयंਮੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਰਾਤ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਸੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੜੀ ਨਿਰਭਯਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਉਥੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਨਾਤਾ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਵੀ ਹੋ, ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਿੱਤਰ ਵੀ। ਹੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰਿ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਣ ਦਾ ਨਿਮੰਤ੍ਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।