ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਚੀ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਧੀਏ, ਮੰਗ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।" ਪਰ ਸੂਚੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖਸ਼ਮ ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ—"ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗੀ, ਅੰਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਰਹਾਂਗੀ।" ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ, "ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਸੰਦੇਹਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰੀ ਅਪਣੀ ਵਿਵੇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਖਿੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀ; ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਸੁਖਸ਼ਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਅਚਾਹੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਚੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਖੜੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲੇ, "ਧੀਏ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ। ਸੁਖ-ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ; ਇਹ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਫਲ ਪਾਵੇ; ਤੂੰ ਮੁੜ ਉੱਤਰੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਬਣ ਜਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਜਲ-ਮਈ ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਫਿਰ ਉਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਜੋ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣੇਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਂਗੀ; ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਹਵਾ ਵਾਲੀ, ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ। ਜੇ ਕਦੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ-ਧਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਕਰਮ-ਮੂਲ ਧਿਆਨ ਦੀ ਆਧਾਰ ਬਣੇਂਗੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖਸ਼ਮ ਚਲਨ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਕਰੇਂਗੀ। ਫਿਰ, ਧੀਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣੇਂਗੀ; ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਕਰਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਕਰੇਂਗੀ, ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਂਗੀ; ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂਗੀ।" ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੂਚੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।" ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸਕਤੀ ਜਾਂ ਆਸਕਤੀ ਕੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖਸ਼ਮ ਚਿੰਤਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਹਥ, ਫਿਰ ਡਾਲ, ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ; ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਉੱਗ ਪਈਆਂ। ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ-ਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲ ਉੱਗਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਚੀ ਮੁੜ ਕਰਕਟੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਬਣ ਗਈ; ਹੁਣ ਉਹ ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੋਂ ਸਥੂਲਤਾ ਵੱਲ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਮੋਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ; ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੋਲਾ ਉਤਾਰ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਪਦਮਾਸਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ; ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹੀ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਗੜਗੜਾਹਟ ਸੁਣਕੇ ਨੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ, "ਮੈਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂ?" ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ।" ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਐਸਾ ਭੋਜਨ—ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵ ਲਈ ਮੌਤ ਚੰਗੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਨਿਆਯੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਗਿਆ ਧਨ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੀਊਣ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਸੋਚਦੀ ਹੈ, "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਹੀ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਆਦਿਕ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮੂੜਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ—ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਅਸਰੀਰ, ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਗਏ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਛੱਡਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਈ ਸੀ—"ਜਾ, ਕਰਕਟੀ, ਤੇ ਮੂੜ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਮੂੜਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਪਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬੋਲੀ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ," ਤੇ ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ। ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਘਾਟ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਗਈ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕਿਰਾਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ। ਉੱਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ, ਪਸ਼ੂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਫ਼ਸਲਾਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਮਾਸ, ਅਨੇਕਾਂ ਜੜਾਂ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਨਾਜ, ਹਰਣ, ਕੀੜੇ, ਪੰਛੀ ਆਦਿਕ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਘਲਦਾ ਹੋਇਆ ਕਾਜਲ-ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ, ਗੂੜ੍ਹ ਤੇ ਗਾਢ ਅੰਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਉਸ ਕਿਰਾਤ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਇੰਨੀ ਗੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਤਾਮਾਲਾ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਜਲ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਹਨੇਰਾ।