ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਾਯੁ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸੂਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।" ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਸੁਗਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਚੀ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਪਤਾਈ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਇਕ ਸੋਈ ਵਾਂਗ ਸਾੜੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਈ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਛਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਦਿ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਸੀ। ਰੇਸ਼ਮੀ ਸੋਈ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਮਹਿਲਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਤਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ; ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨਿਹਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਦ ਉਹ ਅੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਲੈਂਦੀ; ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਯਾਦਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛਾਂ-ਸੋਈ, ਤਪਸਵੀ-ਸੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਪ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਕੋਣ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਹਵਾ ਤੇ ਧੂੜ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚਤਮ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਆਖਰੀ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਆਏ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਿਆ, "ਧੀਏ, ਵਰ ਮੰਗ।" ਪਰ ਸੂਚੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁਖਸ਼ਮ ਲਹਿਰ ਸੀ ਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਿਆ, ਸਿਰਫ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗੀ, ਅੰਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਵਾਂਗੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠਾਂਗੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਸੀ, ਜਾਣ ਲਿਆ; ਸੰਦੇਹਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਪਰਖ ਖਿੜ ਗਈ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਟਿਕੀ ਹਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀ; ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੀ ਸੁਖਸ਼ਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹੇ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਚੀ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵੇਖੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਧੀਏ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਰ ਲੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ। ਸੁਖ-ਭੋਗ ਉਪਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ; ਇਹ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਫਲ ਪਾਵੇ; ਦੁਬਾਰਾ, ਤੂੰ ਓਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬਣ ਜਾ, ਜੋ ਹਿਮ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਪਾਣੀ-ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਓ ਧੀਏ। ਤੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਬੀਜ-ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਂਗੀ; ਉਸ ਨਾਲ, ਵੱਟੀ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਵੇਂਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਂਗੀ; ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਹਵਾ ਵਾਲੀ, ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੇ ਕਦੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਧਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਕਰਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਧਿਆਨ ਦੀ ਆਧਾਰ ਬਣੇਂਗੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਮਾਫ਼ਕ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਖਸ਼ਮ ਹਿਲਚਲ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਕਰੇਂਗੀ। ਫਿਰ, ਧੀਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਮ-ਇਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਬਣੇਂਗੀ; ਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਕਰਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗੀ, ਪਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਂਗੀ; ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਪਰਖ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਰਹੇਂਗੀ।" ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਖੋਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੂਚੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।" ਬੈਰਾਗ ਜਾਂ ਰਾਗ ਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਅਰਥ ਫੜ ਲਿਆ? ਇੰਝ, ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਸੁਖਸ਼ਮ ਚਿੰਤਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਆਈ, ਫਿਰ ਹੱਥ, ਫਿਰ ਡਾਲੀ, ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਗਦੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ-ਵૃਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਫਿਰ, ਸੂਚੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਕਟੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬਣ ਗਈ; ਸੁਖਸ਼ਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੋਟਾਪਨ ਵੱਲ ਵਧੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ-ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਗਾੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ; ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੋਲਾ ਉਤਾਰ ਦੇਵੇ। ਉਥੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਪਦਮਾਸਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ; ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹੀ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ-ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣਕੇ ਨੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਭਾਵ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, "ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ ਤਾਂ ਕੀ?" ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ।" "ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ—ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਬਿਨਾ ਹੱਕ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਧਨ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰਕ ਮਰਯਾਦਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਖਾਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਜੀਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਨ ਦੀ।