ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ ਜਾਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਚਾਹਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਰਗਾਂ ਅਤੇ ਨੱਸਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਲਹੂ ਨਾਲ ਗੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਸਫੈਦੀ ਨਾਲ ਸਫੈਦ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਅਨੇਕਾਂ ਕਰਤਬਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੂੜਤਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੰਭੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਖਦਾ, ਦਿੱਖ ਵਿਚ ਸੁਖਪੁਰਕ ਬਿਸਤਰੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸਦਾ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਇੰਦਰੀ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੈਰ ਟਖਣਾਂ ਉੱਤੇ, ਗੁੱਟਣਾਂ ਖੰਭਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਿਰ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਲੱਕੜ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਇਹ ਸਰੀਰ, ਅੱਖਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਅੰਗਣ ਜਿੱਥੇ ਵਿਚਾਰ ਖੇਡਦੇ, ਚਿੰਤਾ ਇਸ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਿਰ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਛੱਤ, ਕੰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਗੁੰਬਦ, ਲੰਬੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਛੱਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜ, ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਖਾਲੀ ਅਸਥਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨਖ, ਹੱਡੀਆਂ, ਨਾਭੀ, ਅੰਦਰ ਆਂਤਾਂ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਸਾਹ ਦੀ ਬੇਚੈਨ ਹਵਾ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗੀ ਜੀਭ ਵੱਸਦੀ, ਦੰਦ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਿਸਦੇ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਚਮੜੀ ਚਿੱਟਾ ਪਲਾਸਟਰ, ਸਰੀਰ ਸਦਾ ਚਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ, ਮਨ ਇੱਛਾ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਖੁਦਾਈ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੱਸਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦਿਸਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਘਰ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਝੁਰੀਆਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਰੇਕ ਪੀੜਾ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਖਾਲੀ ਖੋਖਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਜੰਗਲ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਢੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨੁੱਖ ਚਿਕੜ ਵਿੱਚ ਫੱਸੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਦੌਲਤ, ਸਰੀਰ, ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਸਮਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੁਖ ਹੈ? ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਸਰੀਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਧਿਮਾਨ ਇਸ ਅਣਗ੍ਰੇਟਫੁਲ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਰੀਰ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਘਿਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਕਾ, ਇਹ ਨ ਰੁਚਿਕਰ ਹੈ, ਨ ਸੁਆਦਲਾ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇਹ ਨਰਮ ਪੱਤਾ-ਵਾਂਗ ਸਰੀਰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਅਸਤੀਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤੀਤਵ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਭੋਗਦਾ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਕਰਕੇ ਲਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਂ ਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ—ਫਿਰ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ? ਜਦੋਂ ਬੁਢਾਪਾ ਆਉਂਦਾ, ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ, ਮਰ ਜਾਂਦਾ—ਇਹ ਸਰੀਰ, ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਭੋਗੀ ਤੇ ਕੰਗਾਲ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ। ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ, ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੂੰਗਾ ਕਛੂਆ-ਸਰੀਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਮੋਖਸ਼ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਸੜਨ ਦੇ ਯੋਗ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਅਸਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਅਟੱਲ ਮੰਦਭਾਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪਤਨ ਹੈ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਢੇਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਚਿਕੜ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੰਡਕ (ਫਰੌਗ) ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ। ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਕ ਉਪਰਾਲੇ ਅਸਾਰ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਬੇਚੈਨ ਹਵਾ ਧੂੜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ, ਹਵਾ, ਦੀਵੇ ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਚਲਣ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ—ਉਹ ਜੋ ਮੋਹ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, 'ਨਾ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਹਾਂ, ਨਾ ਇਹ ਮੇਰਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ,' ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਉਹ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ। ਆਦਰ ਤੇ ਅਪਮਾਨ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਮੋਹਣੀ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ, ਜਿਸਦੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਸਮਝ, ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭੀ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਝੂਠੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ, ਰਾਹ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ—ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ!