ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਿੱਧ, ਆਪਣੇ ਚੋਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਚਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੂਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਗਿੱਧ ਉਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੂਈ-ਦੇਵੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਚਲਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਸੁੰਨਿਆਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਗਿੱਧ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸੇ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯੋਗੀ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰ-ਨਿਰਣੈ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਆਗੇਲੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਣੂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਧ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਕਿਸੇ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਦੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਧਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੈਸਟ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਹ ਜੀਵਨ-ਸੂਈ, ਜੋ ਗਿੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਚਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸੂਈ, ਗਿੱਧ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਕ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਗਿੱਧ, ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਰ ਠਾਠੀ ਹੋਇਆ ਕੂਲੀ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ। ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਥਿਰ ਆਧਾਰ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਆਧਾਰ ਦੇ, ਨਿਰਾਕਾਰੀ ਕੰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀ। ਜੀਵਨ-ਸੂਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਡੈਮਨ-ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਮਸ਼ਾਪਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਸੂਈ, ਲੰਬੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਨੀਅਤ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ, ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਿਆ। ਹਵਾ-ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਚੇਤਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪृथਵੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਵੱਡੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜੀ ਕਮਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਨਾ ਜਵੇਲ-ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਵੀਪ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖੇ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਉਸਦੇ ਜਲ-ਜੀਵ, ਗੋਮੇਦ ਦਵੀਪ ਦਾ ਕੰਢਾ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਵਿਖਾਇਆ। ਸ਼ੱਕਰ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖਾਈ, ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜੀ ਸਮੂਹ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਦਵੀਪ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਟ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੀ ਵੇਖੀ। ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਦਵੀਪ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਤੱਤ-ਸਾਥੀ ਵੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖੇ। ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਦੇਵ-ਨਿਵਾਸ, ਕੁਸ਼ਾ ਦਵੀਪ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਖਾਈਆਂ। ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਚਲਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸ਼ਾਕਾ ਦਵੀਪ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਵਿਖਾਏ। ਨਮਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖਾਈ, ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੇਰੂ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਵੀ ਵੇਖੀ। ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਸੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਵਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪੁੱਜੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉੱਚੀ, ਭਿਆਨਕ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਉਹਨੂੰ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸਣੀ, ਦੂਜੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਟ ਮਿਲੀ। ਘਾਹ ਦੀ ਵਾਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਤੇ ਮਿਟੀ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ। ਮ੍ਰਿਗ-ਮਰੀਚਿਕਾ ਦੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਮਰੀਚਿਕਾ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਕਿਨਾਰੇ ਬੇਅੰਤ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਹਵਾ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਨਾਲ ਉਠੀ ਮਿਟੀ ਦਾ ਗੋਲ ਘੇਰਾ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਕੇਸਰੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਚੰਦ ਦੀ ਚੰਦਨ-ਵਾਂਗ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਠੰਡਕ ਨਾਲ, ਦੇਵ-ਕੰਨਿਆ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਹਵਾ, ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਥਕ ਚੁੱਕੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਵੀਪ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਆਖਰ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਮੜਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ, ਹਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੂਈ-ਵਾਂਗ ਅਕਾਰ ਉੱਠਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੁੱਟੀ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ, ਲੰਬੀ ਗਰਮੀ ਸਹਿੰਦੀ, ਸਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਸੁੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਪੇਟ ਇਕ ਗੰਢ ਵਾਂਗ ਹੋ ਚੁੱਕੇ। ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਵਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦੀ, ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਛੱਡਦੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੀ, ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਸਦਾ ਕਰਦੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਾਹ ਹਿਲਦੀ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨ, ਇੱਕ ਅਣੂ-ਜਤਨ ਨਾਲ, ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਿਗਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਾਲ ਲੰਬੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਸਾਹ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਟਾ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸੂਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਵਾ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ, ਝੁਕਦਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਡਰਿਆ-ਡਰਿਆ। "ਹੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਵੀ ਸੂਈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਉਹ ਉਸਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।