ਕੰਫਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਵਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਚੱਖਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਵਾ, ਅੰਦਰਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਉਠਦੀ ਹੈ: "ਕاش ਮੈਂ ਜੀਵਨ-ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸੂਈ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਦੀ ਸੂਈ ਬਣਦੀ ਹੈ—ਚੇਤਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਤੀਖੀ। ਇਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸੂਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਨੀ ਪੀਣ, ਖਾਣ, ਖੇਡਣ, ਹੱਸਣ, ਦੇਣ, ਲੈਣ, ਨੱਚਣ, ਗਾਉਣ, ਜਾਗਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵਾਤਮਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੀਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਨਿਰਬਲ ਜੀਵ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਤਜਿਤ ਹਾਥਣੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਨਦੀਆਂ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਘੱਟ ਜਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਲ-ਪਤਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਚੱਕਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਗਰਮੱਛ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਤੇ ਵਧੀ ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨਿਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਥੀ, ਊਠ, ਹਿਰਣ, ਘੋੜੇ, ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਇਕਤਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਛਾਣਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ, ਜੜੀਆਂ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦੇ ਲਾਭ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੀਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਚਲਤ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਆਪਣੀ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੰਕੇਤ ਹੀ ਡੈਮਨਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੀਵਨ-ਸੂਈ ਲੋਹੀ-ਸੂਈ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦ-ਬੁਧੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਗੁਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਬਿਨਾ ਆਧਾਰ; ਸਰੀਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪੇਟ ਦਾ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ," ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਪ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਆਸਮਾਨ-ਗਿੱਧ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦਾ ਜੀਵ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਿੱਧ, ਇੱਕ ਲੋਹੀ-ਸੂਈ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੋਚ ਨਾਲ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਈ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਗਿੱਧ ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੂਈ-ਡੈਮਨ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਦਲ ਹਵਾ ਨਾਲ। ਉਸ ਵੱਡੇ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰ-ਸੰਕਲਪ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਪੈਰ ਦੀ ਨੋਕ ਦੇ ਇਕ ਅਣੂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਗਿੱਧ ਵੱਲੋਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ। ਲੋਹੀ-ਸੂਈ ਦੇ ਇਕ ਤੀਖੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਮੁਕੁਟ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੀਵਨ-ਸੂਈ, ਜੋ ਗਿੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਚਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸੂਈ, ਗਿੱਧ ਦੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧ ਦਾ ਝੁੰਡ ਨੱਕ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ। ਗਿੱਧ, ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਰ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਡ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੀ-ਸੂਈ ਤਪ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ, ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਨਿਰ-ਆਕਾਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਸਰੇ ਬਿਨਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀ। ਜੀਵਨ-ਸੂਈ, ਲੋਹੀ-ਸੂਈ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਡੈਮਨਸ ਸ਼ਿਮਸ਼ਾਪਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਸੂਈ, ਲੰਬੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਤਵ ਵਿਚ ਚੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਪ-ਬਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਉਹ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਆਕਾਸ਼-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹਵਾ-ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮ-ਚੇਤਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜੀ ਬੇਲਟ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘੇਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਰ ਦੁਵੀਪ ਦੀ ਘੇਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘੇਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਗੋਮੇਦ ਦੁਵੀਪ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਚੀਨੀ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖਾਈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਸਮੂਹ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਦੁਵੀਪ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੇਖੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਯਾਤਰਾ, ਅੰਦਰਲੇ ਜੀਵਨ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਤਪ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਦੀ ਕਥਾ, ਸੂਈ ਦੀ ਲੰਬੀ ਅਡੋਲਤਾ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਹੋਈ।