ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੂਈ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਡੰਡੇ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਿਨਭਿਨਾਹਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਡੀਆਂ 'ਤੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੇ ਖੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਸੀਨੇ, ਝਾੜ, ਅਤੇ ਗੰਦੀ ਤਰਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲਾਂ 'ਚ ਪਈ ਰਹੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਧੂੜ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮੋਹ-ਭਰਮ ਵਿੱਚ, ਸੱਪ ਦੀ ਖਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਨੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਕੂਏ ਦੇ ਪਾਸਲੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜੂਆਂ ਨਾਲ ਪਰੀਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੂਈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੁੱਕੀ, ਟੁੱਟੀ, ਚੀਰੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ, ਰਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਲਦੀ। ਸੂਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੂਆਂ, ਦਾਗ, ਅਤੇ ਖੂਨ ਲੈ ਕੇ, ਨਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ, ਅੰਗੂਠੇ ਅਤੇ ਚੱਕੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਤੋਂ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਕਸ਼ਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਚਾਦਰ, ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਕਈ ਵਾਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ। ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਦ ਦੀ ਗਠੜੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਪਲਮ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚਦੀ, ਉਹ ਬਲਦਾਂ ਵਲੋਂ ਘੁੰਮਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੁਕਣ ਵਾਲੀ, ਹੱਥ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਲਿੱਪ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਲੈ ਲੈਂਦੀ; ਧਾਗਾ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ, ਕਿਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਦਬਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਸੁਸਤ ਹੋਵੇ, ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਥਕ ਚੁੱਕੀ ਸੂਈ, ਮਨ ਦੀ ਸੂਈ ਵਲੋਂ ਵਕਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ, ਥੱਲੇ ਵਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਡੁੱਬੀ ਨਹੀਂ। ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੀ ਚਲਚਲ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪੱਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ। ਸੂਈ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਧਾਗਾ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਲੂਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਛੱਡਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਲੂਮ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੀ ਭਰਪਾਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੀ ਭਰਪਾਈ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਸੂਈ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ, ਉਹ ਲੂਮ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ ਦਾ ਅੰਤ ਨਿਰੰਤਰ ਛੱਡਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ, ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਭਰ ਜਾਂਦੀ; ਇੱਥੇ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਕਿ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਸੂਈ ਤੁਰੰਤ ਭਰ ਦਿੰਦੀ। ਧਾਗੇ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਈ ਚਾਦਰ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ; ਉੱਚੀ ਭਰਪਾਈ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਫ਼ੌਰਨ ਲੂਮ ਵਿੱਚ ਵਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ। ਅਚਾਨਕ, ਥਕ ਚੁੱਕੀ ਭਰਪਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਦੈਤ-ਸੂਈ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਾਉਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ। ਸੂਈ ਚੋਟ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਹਿਲ-ਚਲ ਨਾਲ; ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ, ਵਰਤਣ 'ਤੇ, ਥਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ। ਸੂਈ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਚੋਟ ਕਰਕੇ ਪਾਸ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਧਾਗੇ ਦੀ ਤਰੰਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਅਨੁਭੂਤੀ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ, ਸੂਈ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਲੋਕ ਲੁਕ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਦੇ। ਧਾਗੇ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜੀ ਹੋਈ, ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ ਸੂਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ: “ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਚੋਟ ਕਰਾਂ?”—ਇਹ ਤਿੱਖਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਰੇਸ਼ਮੀ ਜਾਂ ਕਪਾਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੱਖੀ ਸੂਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਕਰ ਜਾਂਦੀ; ਪਰ ਮੂਰਖ ਹੀ ਨੇਕ ਤੇ ਬੁਰੇ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਵਿਚ ਦਬੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਗਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਤਹੀਨ ਰੱਸੀ ਉਗਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਤੱਕਦੀ। ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਧਾਗਾ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਨਰਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਚਲਦੀ। ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੇ ਗਧੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਧਾਗਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਸੂਈ—ਚੋਟ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਰਦਈ—ਅਭਾਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਤਿੱਖੀ ਸੂਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ; ਚੋਟ ਕਰਕੇ, ਸੂਈ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਲਟਕਣ 'ਤੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ। ਹੱਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਸੂਈ ਰੂਈ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੋਸਤੀ; ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ? ਆਮ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕਦੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਚਲਚਲਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਫੁਕਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਣ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀਆਂ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਜੀਵ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ। ਸਮਾਨਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ, ਸਮਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ; ਉਦਾਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਨਾਲ, ਉਦਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ। ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ, ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸੂਜਨ, ਰੰਗ-ਬਦਲ, ਤੇ ਪਾਗਲਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਅਕਸਰ, ਸੂਈ ਜੂਆ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ, ਨਖਾਂ ਦੇ ਖੋਖ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦੀ। ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਲ-ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ, ਵਧੇਰੇ ਤਰੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ। ਮੈਲੀ ਖੋਖ ਵਿੱਚ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ; ਜਦੋਂ ਲੋੜੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ, ਕੌਣ ਐਸਾ ਠਿਕਾਣਾ ਛੱਡਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਨੀਚ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਸਾ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਦਿੰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਅਚੰਭਾ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੁਆ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ; ਪਰ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਭ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਮੂਰਖਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਗਾ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਤਮ ਨਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਸੂਈ, ਜਦੋਂ ਪਾਸੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ, ਘਸਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਗੰਦ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ; ਬਾਹਰੀ ਚੋਟ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਦਿਸਦੀ, ਚੋਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੂਈ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਾਉਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਤਿੱਖੀ, ਵਧੀਕ ਚੋਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਰਦਈ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸੂਈ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਈ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਉਸ ਦੇ ਤਜਰਬੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈ ਕੁਦਰਤ, ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।