ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਖੂਨ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖੋਪੜੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਨੱਚ, ਗਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਿੜਕਾਅ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁੱਝੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਆਤਮਾ, ਲਹੂ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਲਚਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਯਾਦ ਅਤੇ ਅਣੰਤ ਧੀਰਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਸਰਵੋਚ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਤੀਰ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਸਤਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੌਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੌ ਬਾਂਸਾਂ ਵਰਗੇ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਿਜਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਲੇ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਓਹੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਅਸਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ—ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦੇ, ਬਰਛੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਦਰਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੱਕਣਾ-ਚੂਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਭਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਬਰਛੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜੈਵਲਿਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਲਿਆਂ ਨੇ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਝ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਦੀ ਮਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਗਦਾ ਅਤੇ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਪਿੰਡ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਣਰੋਕੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਘੁੰਮਦੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸੀ, ਜੋ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਬਰਛੇ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਖਾਂਡਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋਵੇ। ਪਹਾੜ, ਅੱਧ-ਚੱਕਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਸਤਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭੇਦਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਭੂਸੁੰਡੀ ਦੀਆਂ ਗੁਲੀਆਂ, ਗਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕਾਂ, ਅਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ। ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਿਰ-ਬੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਚੋਚਾਂ ਤੇ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਨਦੀ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਫੱਟ ਗਈ। ਟੁੱਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਛੱਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਐਸਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦਾ ਫੱਟਣਾ ਹੋਵੇ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਟ ਗਈਆਂ। ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਸਨ। ਵਿਦੁਰਥ ਨੇ ਅਗਨਿ-ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੱਜਿਆ, ਅਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਾਲੀ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਬਕਸਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਵੇ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਦਰਿਆ ਨੇ ਵਰੁਣ-ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰਿਆ; ਉਹ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜੀ ਹੋਈ। ਪਲਕ ਝਪਕਦੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਝ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਮਲ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ। ਵਿਦੁਰਥ ਵੀ ਹੁਣ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਯੋਧੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦੀਆਂ, ਆਰਾ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੰਝ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਘਿਸਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਵਿਦੁਰਥ ਨੇ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਤਲਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਭਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧਮਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੜਕ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਭਾਲਾ ਟੁੱਟਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧਾ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਜੋ ਮਾੜਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇ। ਉਸ ਘਾਵ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਸਿਰਫ਼ ਖੂਨ ਦੀ ਧਾਰ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਖਮੀ ਸੱਪ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਨੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੱਦੇਸ਼ਲੀਲਾ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖੇਡ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲ ਪਈ। "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵੇਖੋ—ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਨਰਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੈਤ ਸਿੰਧੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਜਬੂਤ گردਨ ਸੀ, ਉਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਤਾਲਾਬ ਉੱਤੇ ਤੂਫਾਨੀ ਹਵਾ ਚੱਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਏ! ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ! ਸਿੰਧੂ ਲਈ ਰਥ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਖੋ, ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਗਦੇ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਘੁੰਮਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਰਥ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਦਾ। ਛਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ—ਵੇਖੋ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਏ! ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ! ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਰਥ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਦਰ ਚਟਾਨ ਜਾਂ ਟਹਿਨੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਵੇ। ਵੇਖੋ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜਦੋਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਲਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਹਾਏ, ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਡਰਾਵਨਾ! ਇਸ ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਆਰੇ ਨਾਲ ਵੱਢਿਆ ਜਾਵੇ। ਹਾਏ, ਹਾਏ, ਮੈਂ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਸੜ ਗਈ, ਮਰੀ ਗਈ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੋਨੋ ਘੁਟਨੇ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਮਲ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦਾ ਇਹ ਖੂਨਖ਼ਾਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਵਿਅਕਤਿਕਤ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।