ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੀਲਾ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਨਿਰਵਿਘਨ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪੁੱਤਰੀ।" ਜਦੋਂ ਲੀਲਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਬੂਨ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੀ ਲੀਲਾ, ਜਿਸ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਸਿਰਫ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ—ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਫਿਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜਾਂ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਗਈ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ; ਜੀਵ ਆਪ ਹੀ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭੋਲੀਏ; ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚੇਤਨ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਹਾਂ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਾਰ ਹਾਂ। 'ਮੈਂ' ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੋਚਦੀ ਹੈ—'ਮੈਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ।'" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਨਿਰਮਲ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਹੀ ਮਨਨ ਨਾਲ ਜਾਗਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਲਕੜ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।" "ਹਰ ਇਕ ਲਈ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਪ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਮਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਦੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਕਰ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਲ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸੋਚਦੀ, ਯਤਨ ਕਰਦੀ, ਤੇ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੀ? ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣੋ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।" ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਵਿਦੁਰਥ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀਆਂ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਏ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ—ਮੋਤੀ ਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਮਾਨੀ ਵਾਹਨ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਚੰਨਣੀ ਕੰਧਾਂ ਤੋਂ ਝੜਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਲਾਲ ਮੂੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਡਾਲੀਆਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਰਥ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ, ਚਿੱਟੇ, ਪਤਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਾਲ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੱਛੇ ਹਿਸਾ ਛੱਡਦੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਰਥ ਅਠ ਚੰਨਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਘਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਫਿਰ, ਡੋਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਦੀ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਚੀਕਾਂ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟਕ ਟਕ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੂੰ ਸੂੰ, ਤੇ ਜੰਗੀ ਜਨਾਨਾ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਗਈ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੁਆਬੀ ਚੀਕਾਂ, ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਭੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲਾਪਾਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਭਰ ਗਈ। ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਭਰ ਗਈ, ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਧੂੜ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਉਠਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਧੂੜ ਦੀ ਕਾਲਖ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਿਆ; ਹਨੇਰਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਧਦੀ ਹੋਵੇ। ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਦੀਵੇ ਬੁਝ ਗਏ, ਤਾਰੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜੋੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਵੇਂ ਘੁਸ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਧੁਨ ਉਠੀ, ਤੇਜ਼ ਚਿਰਚਿਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸਨ—ਇਕ ਜਹਾਜ਼ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ; ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਧੁੰਦ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈ। ਹਥਿਆਰ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਰੂਰ ਹਥਿਆਰ, ਗਿਧਾਂ ਵਾਂਗ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਂ ਕੇ ਚਿਰਚਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਐਵੇਂ ਲੱਗੀ ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਉਥਲੇ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਮਨਾਂ, ਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।