ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰ। ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੋ ਦੇਖਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਖ ਲਈ। ਤੈਨੂੰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਆਸਰਾ ਦਿਉ, ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਨਾਂ ਕਰ, ਹੇ ਵਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤਣ ਵਾਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਜੇ ਬੱਚੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਣ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਆ, ਤੂੰ ਸਾਬਕਾ ਜਨਮ ਵਾਂਗ, ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ। ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਆਸਰਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰੇ।" ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਤੂੰ, ਤਿੰਨੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੋਗੇ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਥੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਪਵੇਗਾ।" "ਘੋੜਾ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਊਂਟ ਤੇ ਗਧਾ ਦੂਜਾ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਜਿਸਦੇ ਗੱਲਾਂ ਮਦ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੀ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਰ, ਚੱਕਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੁਗਦਰ ਵਰਗਾ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਭਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨਾਲ, ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ ਪੈਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਦਾਵਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗਦਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮਹਲ ਢਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਗਰੁੜ ਉੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਲੋਕ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਵੱਡਾ ਕੋਲਾਹਲ ਹੈ।" "ਵੱਡੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੱਜਣੀ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚਲਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲਾਪ ਭਰੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਲਪਟਾਂ 'ਧਵਗ-ਧਵਗ' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਨੇ ਅੰਧੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉੱਠਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਖੜਕਦੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਟਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਸਮਾਨ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੌਲਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸੋਨੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂਟਦੇ ਤਾਰੇ ਤੇ ਉੱਡਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੜਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੁਕ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਚੀਖਾਂ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੜਨ ਦੀ ਗੱਜਣੀ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਤੀਰ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਭੱਜਦੇ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਵਿਖੇ ਪਿਆ ਸੀ। ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਜਦ ਲੱਕੜ ਸੜਦਿਆਂ ਦੀ 'ਚੜ-ਚੜ' ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਰਥਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਾਂ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੜਦੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ 'ਵੀਣਾ' ਵਰਗੀ ਧੁਨੀ, ਅਤੇ ਸੜਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜਿਆਂ, ਰਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵਡੇਰੇਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਚਟਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੀ 'ਚੜ-ਚੜ' ਤੇ ਗੱਜਣੀ, ਅਤੇ ਅੱਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਣੰਤ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵਿਧੰਸ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਹਾਏ! ਇਹ ਪਾਗਲ ਹਵਾ ਉਪਰੋਂ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗਾਰੇ ਸੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਝਨਕਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਏ! ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰ, ਜੋ ਹਿਮ ਵਾਂਗ ਠੰਢੇ ਹਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਿਧੰਸਤਾ, ਅੱਗ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸਨ।