ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਜਿਥੇ ਖਾਲੀ ਅਕਾਸ਼-ਨਦੀ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੂਰਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਡੇ ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼, ਜਿੱਥੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਕਮਲ-ਡੰਡੀਆਂ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਤੀਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਰੋਵਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਡਰੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਚਿੱਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਧਰ ਨਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੂੜੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਉਹ ਅਦੁੱਤੀ ਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਛਤਰ ਉਡ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਫਟ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਚੰਨਣ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਛਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਚੰਨ ਦੀ ਅਮਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੌਤ ਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਯੋਧਾ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਮਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਲਿਆਂ, ਭਾਲਾਂ, ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਆਕਾਸ਼-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਘੜਿਆਲਾਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਬਿਨਾ ਡਰ। ਟੁੱਟੇ ਛਤਰ ਅਤੇ ਪੱਖੇ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਝ ਚਮਕਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ-ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਛਤਰ, ਪੱਖੇ ਤੇ ਝੰਡੇ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਕਣ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਆਕਾਸ਼-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਓਲੇ ਵਾਂਗ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਤੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ, ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਟिड਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਭਯਾਨਕ ਗੱਜਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਵਚਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਨਾਲ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਟੁੱਟੇ ਹਾਥੀ ਪਏ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਥੇ "ਹਾਏ! ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ! ਸੱਪਟ ਹੋ ਗਿਆ!" ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਥ-ਨਗਰੀ ਢਹਿ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਵਚ ਦੀ ਟਕਰ ਦੀ ਤਿੱਖੀ, ਕਰਕਸ਼ ਧੁਨੀ ਵੀਣਾ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਕਾਲੇ ਵੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਕੁੜਮਲੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੈਨਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨਵੇਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਸੰਸਾਰ ਅੱਗ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਸੁੰਡ ਆਦਿ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਰੇਤ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਜੰਗ, ਜੋ ਉਤਸ਼ੇਪ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਸੂਝ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਟਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਘਮਾਸਾਨ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਆਤਮਾ ਗਾਉਂਦੀ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਜੰਗ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਟੁੱਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰੇਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਟੁੱਟੇ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਜੰਗ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਏ! ਇਹ ਤੀਖੇ ਤੇ ਜਲਦੇ ਤੀਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤਿੱਖੀ ਟਣਕ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਅੰਗ-ਭੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਤਬਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣ, ਆਓ ਇੱਥੋਂ ਚਲ ਚਲੀਏ, ਦੋਸਤ—ਇਹ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀਆਂ, ਜੰਗ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਗਲ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਡਾਲ ਤੇ ਡੋਲਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਖੱਡਾਂ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਲਚਲ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਚਲਦੇ-ਰੁਕਦੇ ਦਲ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪਹੀਏਂ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਧੂੜ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਟੁੱਟਦੇ ਤੇ ਤੋੜਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਮਹਾ-ਭਵਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਜਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਹ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਖਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਵਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੰਗ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਘਣੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ੇਪ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗ ਤੈਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਭਿਆਨਕ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਭਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਛਿੜਕਾਅ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਡੂੰਘੀ, ਗੂੰਜਦਾਰ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੇ ਉਤਸ਼ੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਯੋਧੇ ਭਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਤੂਫਾਨੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਿਆ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਵਿਪਤੀਆਂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉਭਰਦੀ ਮਹਾ ਲਹਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੇ ਛਤਰਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਫੇਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਹੂ ਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਥ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਲਹਿਰ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਆਸਚਰਜਕ ਸੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ, ਇੰਝ ਡੋਲ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹੋਣ।