ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਭੈਣ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਭੈਣੇ, ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਵੀਰ ਨੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲ ਹਨ।" ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਕਣ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਵਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, "ਡਰ ਨਾ, ਇਹ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਲੱਖਮੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰ ਪੱਟੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਸਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹਨ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਹੱਥ ਲਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਅੱਖਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਸਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਨੰਦਨ ਵਨ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਜੰਗੀ ਫੌਜ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਿਸੇ ਚਾਲਾਕ ਔਰਤ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਕਠੋਰ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ। "ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਨੇ ਅੱਠਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਲੈ ਜਾਇਆ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ 'ਚਿਤ੍ਰਦੰਡ' ਨਾਮਕ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ, ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੰਜੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਯਮਰਾਜ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਆਓ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ।" ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਵਿੱਛੜੇ ਹਨ, ਗਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੀਦੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਦੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, "ਦੱਸੋ, ਇਹ ਵੀਰ ਹੁਣ ਕਿਹੜੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ? ਕੌਣ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗਾ?" ਫੌਜਾਂ, ਜੋ ਅਈਆਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—ਸੱਚਮੁੱਚ, ਯੋਧੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੈਦਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਯੋਧੇ, "ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਤੀਰ ਨੇ ਲੈ ਗਿਆ!" ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, "ਸਿਰ ਲੈ ਗਿਆ!" ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਸੁੱਟੋ। ਇਹ ਸਭ ਮੂੜ੍ਹ, ਅੱਧ-ਮਰੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਠੋਕਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੇ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਹਜੂਮ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁੱਟੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ। ਸੁਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਦੂਰੋਂ ਕੋਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਖਾਲੀ ਨਦੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੀਰ ਹਨ ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿ-ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਏ ਸਿਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦਰ ਹੋਏ, ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਝੰਡੇ, ਕਮਲ-ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਇੱਕ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹਿੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ, ਡਰੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਟੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਆਲਿੰਗਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਵਾ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀ ਲਟਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਛਤਰੀਆਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਫਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਛਜ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੰਨ ਦੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ। ਮੌਤ ਦੀ ਮੂਠੀ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਯੋਧਾ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਅਮਰ ਦੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੀਰ, ਬਰਛੀਆਂ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਂ ਆਸਮਾਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਘੜੀਆਲਾਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ। ਅਸਮਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਖੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਪੂਰਨ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਛਤਰੀਆਂ, ਪੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਓਲੇ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਹੋਏ, ਬਰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨੂੰ ਟिड਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਜੰਗਿਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਟੁੱਟੇ ਹਾਥੀ ਡਿੱਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹਨ। ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ—all ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, "ਹਾਏ! ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ!" ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਕਾਲ-ਰਾਤ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਜੰਗੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜਣ ਦੀ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀਣਾ ਦੀ ਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ, ਜੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਾਲੀ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਨਵੇਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭੁਸੁੰਡ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਂ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਕੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਇਹ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਅਕਤ, ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਲੀਲਾ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਖੁਲ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ, ਵਿਛੋੜਾ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।