ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਕ੍ਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਲੜੀਆਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਅੰਦਰਲੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਗਦਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਨਾਲ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਲਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਲੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸਾਲਮਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਅਣਗਿਣਤ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੰਝਲ, ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ ਹੋਈ ਅੰਧਕਾਰ ਵਾਂਗ, ਲੋਕ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਪਾਗਲਾਂ ਦੇ ਨੱਚ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਹਥਿਆਰਾਂ—ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਹਾਡੀਆਂ—ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਜੰਗ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਠੰਡ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸੀ। ਉਥੇ, ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਥੱਲੇ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲਯ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਲਯ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੋਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਟੱਕਰ ਹੋਈ, ਜਿਥੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵੱਗਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਝਣਝਣ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਲ਼ਿਆਂ, ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਛਾਂ ਛਿੜਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਝਨਕ, ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ। ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਧਮਕਦੀਆਂ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਉਡਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜੰਗ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗ ਘਣੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪਰਮ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਕਸਿਆਂ ਦੀ ਝਨਕ ਉਠ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਕੜ, ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੀ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਝਨਕਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਅਤੇ ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। 'ਧਗ ਧਗ ਧਗ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਵੱਜੀ, ਜਦੋਂ ਗਲਿਆਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਗਿਆ, ਕੱਟੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਸਿਰ, ਅਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਟੁੱਟਿਆ-ਟੁੱਟਿਆ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਡਿੱਲੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਲ ਸੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਝਨਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ। ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਘਿਸਮ-ਘਿਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਗਦਾਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕਾਂ ਨਾਲ ਭੀੜਾਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ-ਮਰੇ ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਧੂੜ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਗਈ, ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹਾਰੇ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਲਏ। ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਨੱਕ ਖੁਰਚੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਮੈਦਾਨ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਦੇ ਹੋਏ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਤ ਨੇ, ਜੋ ਖੇਡ ਅਤੇ ਹਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਗੱਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ, ਭਾਲੇ ਤੇ ਗਦਾਂ ਲੈ ਕੇ। ਉਹ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਡੇ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਉਸਦੀ ਝੰਡ ਅਤੇ ਛਤਰੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਉਹ ਉਡਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ, ਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਮੌਤ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦੂਰੋਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟਾਂ ਤੇ ਗਦਾਂ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਲਵਾਰ ਭੁਸੁੰਡਾ ਵੱਲੋਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬੰਬੂ-ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸੈਨਿਕ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ। ਦੇਵੀ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਉਤਸਾਹ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਜੰਗ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਿਆਨਕ ਯੋਧੇ, ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੋਟ ਨਾਲ ਦਬੇ, ਹਾਥੀ, ਹੁਣ ਚਤੁਰ ਨਾ ਰਹੇ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਦੋਂ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ; ਯੋਧੇ ਗਦਾਂ ਹਲਾਉਂਦੇ ਗੱਜੇ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਰਥ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ; ਛਤਰੀਆਂ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀਲੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਫਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਧਰਤੀ, ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਕੁਚਲੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਸਿਰ-ਵਿਹੂਣੇ ਧੜ ਢੇਰ ਲੱਗੇ। ਹਾਥੀ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਅਤੇ ਬੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਏ; ਜੋ ਯੋਧੇ ਫੰਦੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।