ਉਥੇ, ਦੋ ਫੌਜਾਂ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ, ਦੋ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਸਨ—ਵੱਡੀਆਂ, ਗਾਢੀਆਂ, ਮਸਤ ਅਤੇ ਅਟੱਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਯੁੱਧ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ, ਵਧੀਆ ਬਕਤਰਬੰਦ, ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਅੱਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਹਿਲੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ। ਜੰਗੀਰਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਨਿਕਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਜੰਗੀਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਗਰੁੜ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਠਦੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹ-ਬੰਦਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗੀਰਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਾਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਕੜੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਣਟੱਲ, ਗੱਜਦੀ ਗੂੰਜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ, ਡੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਡੋਲ-ਨਗਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਜੰਗੀ ਕਤਾਰਾਂ ਅਟੱਲ, ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ, ਧੀਮੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੋ ਫੌਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਧਨੁ-ਵਿਦੀਆਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ, ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਅਗਰਤ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ। ਮਾਲਕ, ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ-ਗੁਫਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੇਚੈਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਮਾਣ੍ਹ ਦੀ ਗਲ। ਜੰਗੀਰਾਂ, ਲਾਏ-ਗਿਣਤੀ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨੀ ਜੰਗੀਰਾਂ, ਤੀਰ ਕੰਨ ਤੱਕ ਲਿਆ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਜੰਗੀਰਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਹਮਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਭੰਨੇ ਭਰੌ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਜੰਗੀਰ ਕੜੀ ਤੇ ਤਣੀ ਹੋਈ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ, ਬਕਤਰ ਦੀ ਤੀਖੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੰਗੀਰਾਂ ਨਿਰਭੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਡਰ-ਰਹਿਤ, ਖਾਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਸਾਰੇ ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ। ਜੰਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ, ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਮੁਕਦੀ ਹੋਈ। ਸ਼ੰਖ, ਝੰਝ, ਨਗਾਰੇ, ਤੇ ਤੁਰਹੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਠੰਡੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਧਰਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਧੂੜ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ। ਕਈ ਜੰਗੀਰਾਂ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਗਏ, ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਛੀ-ਸਮ ਜੰਗੀਰਾਂ ਤੇ ਮਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਝੰਡੀ ਹੋਇਆ। ਝੰਡੇ ਤੇ ਬੈਨਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਛਾ ਗਏ, ਜੰਗਲਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸੂੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਗਏ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਹਵਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ 'ਧਮਦ ਧਮ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਪੂਰਾ ਆਸਮਾਨ ਜੰਗੀਰਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਰਥਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰਾਂ ਨੇ ਮੰਦ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੈਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਗਰੁੜ-ਕਤਾਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਯੇਨ-ਕਤਾਰ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਰੈਂਕਾਂ ਉਲਝ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਟਕਰਾਵਾਂ ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਏ। ਜੰਗੀ ਕਤਾਰਾਂ ਭਿਆਨਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਹਾਲਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੇ, ਜੰਗੀਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਦਾਂ ਹਲਾਉਂਦੇ। ਕਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸਿਲਕ-ਕਪਾਹ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਹਿਲਾਉਂਦੀ, ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਗੱਜੀ। ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਣਗਿਣਤ ਯੁੱਗਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ-ਅੰਤ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਅਧ-ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹਨੇਰੀ ਵਾਂਗ ਉਭਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਦ ਦੀ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਲਹਿਰ, ਪਾਗਲਾਂ ਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਨੱਚ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ, ਤੇ ਮਹਾ-ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਭਰ ਆਈ। ਲਾਂਸ, ਗਦਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਪਲਾਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯੁੱਧ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਬੈਠੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਤੀਖੀ ਪੀੜ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਥੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ-ਅੰਤ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਲੈ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੋ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰ ਹੋਈ, ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਤੇ ਚਮਕਾਂ ਉੱਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਉਲਝੀ ਹੋਵੇ। ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਹੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਈਨਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤੇ 'ਝਣਝਣ' ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਉਲਝੀ। ਜੰਗੀਰਾਂ ਦੀ ਗੱਜਣੀ, ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਚੀਕ, ਤੇ ਗੱਜਦੀ ਟਕਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਛਤਰੀ ਹੋਵੇ। ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਡਾਲਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰ ਕੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇਰ ਗਏ। ਵਿਰੋਧੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਿਵਿ-ਕਨਿਆਵਾਂ, ਕਮਾਨਾਂ ਦੀ 'ਟਣ' ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਜੰਗੀ ਚੀਕਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮਧੁ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਇਕਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੰਗੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਬਕਤਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ, 'ਹੁਂ' ਦੀ ਚੀਕ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤੀਖੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੇਹੱਦ ਉਲਝ ਗਈਆਂ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ, ਮੋਢਿਆਂ ਦੀ ਫੜ, ਤੇ ਉੱਚੀ 'ਚਟ-ਚਟ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਹਰ ਥਾਂ ਗੂੰਜੀ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜਲਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੱਜ, ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਜਖਮੀ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। 'ਧਗ ਧਗ ਧਗ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਹੂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਰਿਹਾ, ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਵਿਖੇਰ ਗਏ, ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਟੁੱਟੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ, ਜੰਗੀਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰਭੈਤਾ, ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਵੱਡੀ, ਉਲਝੀ ਹੋਈ, ਭਿਆਨਕ ਕਥਾ ਵਾਂਗ ਉਭਰ ਆਇਆ।