ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਨੀਲੇ ਕੰਵਲਾਂ ਦੇ ਪੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮੋੜਦੀਆਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਿਲਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਮਹਕਾਉਂਦੀਆਂ। ਗੋਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਿੱਠੇ, ਚੱਕਰ ਖਾਂਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ-ਹਲਕੇ ਖਿੜੇ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਖਰ ਜਾਂਦੇ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਛਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਆਉਂਦੀ। ਜੈਸਮੀਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਏ ਭੌਂਰੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਕੰਵਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਲਾਲੀਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਪਹਾੜੀ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਜੈਸਮੀਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ। ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਕੋਮਲ ਸੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰੀ। ਰਸਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਓਹਲੇ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਸਭ ਪਾਸੇ ਹਰਿਆਵਲੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਔਰਤਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਹਵਾ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਗੋਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ। ਅੰਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਪੋਕ ਹਿਰਣ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਝਰਨਿਆਂ ਦੇ ਛਿਟੇ ਵਿੱਚ ਨਚਦੇ। ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹਵਾ ਹਰ ਮਹਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਜ਼ਰੀਬੂਟੀ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਰਗੁੱਲ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਗੂੰਜ ਜਿਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ। ਮੋਤੀ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਬੂੰਦਾਂ ਹਰ ਦਰੱਖਤ, ਬੇਲ ਤੇ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਕੌਣ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਖਿੜੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਹਿੰਦੇ? ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਠੰਡੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦੋਹਾਂ ਲਕੜੀਆਂ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਉਸ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਲ ਗਈ; ਉਹ ਹੁਣ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ, ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਹਰ ਇਕ ਕਰਮ ਤੇ ਹਾਲਾਤ, ਜੋ ਇਥੇ ਹੋਏ, ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਥੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਸੀ—ਸੁੱਕੀਆਂ, ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਲਚਕੀਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੇਟ ਸੁੱਕੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਤੋੜਨ ਨਾਲ ਰੁੱਖੇ ਹੋ ਗਏ ਸੀ। ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਮੱਖਣ ਰਲਣ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਘਿਉ ਤੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਮਲੇ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਘਰੇਲੂ ਬਰਤਨ—ਗਰਗਰੀ, ਚਾਰੂ, ਕੁੰਭਾ—ਸਾਫ ਕਰਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਨਮਕ, ਇਕੋ ਕਪੜਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੜੀ ਤੇ ਭੰਡਾਰਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੈਂ ਜਵਾਈਆਂ, ਧੀਆਂ, ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੀ। ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਗੱਲਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। 'ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?'—ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਦੇ ਵੀ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਇਆ-ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਘਰਵਾਲੀ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਪਰਾਏ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਇਕੋ ਚਿੰਤਾ ਸੀ—ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ। ਉਹ ਫਟੀ ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਲਪਟੀ, ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਏ ਹੋਏ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਨ, ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਕੀੜੇ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਘਰ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਸਾਗ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ, ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ। ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦੀ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਦੀ। ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ। ਉਸਦੇ ਇਕ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ, ਪੱਤੇ ਰੰਗ ਦਾ ਝੁਮਕਾ ਲਟਕਦਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨੇ ਓਹਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਡਰ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਵੈਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। "ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ, ਲਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮੇਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬਾਵੜਾ, ਬਗੀਚੇ ਦੀ ਖੇਤ ਵਾਂਗ, ਮੇਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਵਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਹਰੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ, ਮੇਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਰਨਿਕਾ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਤੇ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਰਣਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੀਬ, ਚਰਬੀ ਘਟਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀ, ਮੇਰੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਅਠਵੀਂ ਵਾਰੀ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ, ਜੀਵਿਆ, ਟਿਕਿਆ; ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਸੁੱਤਾ, ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਇਆ, ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਲਿਆ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ, ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਂ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਾਂ, ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ ਚਰਦੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਹੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸਾੜਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਖਾਰ ਵਾਲੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, 'ਪੰਜ-ਭੂਤਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਘਣਾ ਤੇ ਭਾਰੀ। ਇਹ ਰਸੋਈ, ਕੌੜੀਆਂ ਤੋਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੇਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਰਸੋਈ ਦਾ ਥਾਂ ਮੇਰੇ ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਰੋਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਹਨ; ਜੋ ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨਦੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਲਈ ਲੱਕੜ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਟੱਕਰ ਹੁੰਦੀ, ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ। ਕਿਨਾਰੇ ਛਿਟੇ, ਹਿਲਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਟੋਕੇ ਤੇ ਪੱਥਰ, ਫਲ ਤੇ ਸਿਪੀਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਫੇਨ ਨਾਲ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਾ, ਇਸਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਢੇਰਾਂ ਫੁੱਲ ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਗਦੇ ਹੋਏ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਰਸਾਲ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਉਲਝਣੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਗਦੇ, ਉਸਦੇ ਤੇਜ਼ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਭੰਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈਆਂ ਕਿਨਾਰੀਆਂ, ਤੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੰਢਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੰਗ, ਯਾਦਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਲਾ ਦੀ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਅਨੁਭੂਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ।