ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਦਨੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਹਾੜ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਚੁਪ ਸੀ, ਹਵਾ ਦਾ ਝੋਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਲਪਟਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਘਣੇ ਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਮਸਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਕਰਕੇ ਰਸਤਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਝੀਲ ਦੇ ਹੰਸ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਹਵਾ ਨੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਕਾਰਨ, ਅੰਦਰਲੇ ਖੱਡਾਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਸ਼ਰਕ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਉਲਝ-ਪੁਲਝ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਖੱਡਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਜਾਂ ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਖੱਡਾਂ; ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਗੱਡ ਗਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਜਾਦੂਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ-ਸਤਰੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹਿਮ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਡਰ ਗਈਆਂ। ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮੱਛਰ ਤੇ ਕੀੜੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਦੋ ਸਤਰੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਉਤਰੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਕਮਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਠ ਪਤੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਕੇਸਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ। ਉਸ ਕਮਲ ਵਿਚ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਕੇਸਰ, ਡੰਡੀਆਂ ਤੇ ਔਸ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਸਨ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭਰੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਅੰਦਰਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਛੇਦਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਇਹ ਰਸ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ, ਰਾਤ ਦੇ ਸੁੰਘੜੇ ਲਈ ਪাত্র, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਚੀਕੜ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਅਪਕਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕੰਪਾ ਦਿੰਦੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੀ; ਹੇਠਾਂ, ਇਹ ਅੰਤਹੀਨ ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ, ਵੱਡਾ ਬੀਜ, ਦਾਨਵ-ਘਾਵਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਲਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੋ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ-ਪਤਿ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ। ਉਥੇ, ਵਿਅਪਕ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਰਿਕਰਪ, ਨਦੀਆਂ ਕੇਸਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਪਿੰਡ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਸੱਤ ਸੁੰਦਰ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ-ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵੱਡਾ ਬੀਜ, ਮਿਰੂ ਪਹਾੜ ਦਿਲ ਵਿਚ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ, ਠੰਡੀ ਬੂੰਦਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦਾ ਗੋਲ਼ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੇ। ਉਹ ਧਰਤੀ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿਚ ਮਾਪੀ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਦਿਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਅਠ ਪਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ, ਕਮਲ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਨੌ ਭਰਾ-ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ। ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲੀ, ਧੂੜ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਟਿਕੀ, ਤੇ ਔਸ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ। ਇਸ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਦੋਹਣੀ ਵੱਡਾ, ਨਮਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਚਾਪ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਵਾਂਗ ਘੇਰੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਦੋਹਣੀ ਵੱਡਾ, ਇੱਕ ਕੜੇ-ਰੂਪ ਲਕੀਰ, ਸ਼ਾਕਦੀਪ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ। ਫਿਰ, ਫਿਰ ਦੋਹਣੀ ਵੱਡਾ, ਠੰਡੀ ਦੁੱਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਫਿਰ ਦੋਹਣੀ ਵੱਡਾ, ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਕੁਸ਼ਦੀਪ ਦੀ ਲਕੀਰ। ਫਿਰ, ਫਿਰ ਦੋਹਣੀ ਵੱਡਾ, ਦਹੀਂ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਲਦਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰੌਂਚਦੀਪ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਖਾਤਖੜਾ ਨਾਲ ਘੇਰੀ, ਨਵੇਂ ਰਾਜ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ। ਫਿਰ, ਘੀ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਤੇ ਫਿਰ, ਸ਼ਲਮਲਿ-ਦੀਪ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਗੋਮੇਦਕਦੀਪ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਤੇ ਕਾਂਡ-ਲਕੀਰ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਨ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ। ਫਿਰ, ਪੁਸ਼ਕਰਦੀਪ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਦੋਹਣੀ ਵੱਡੀ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਕੀਰ। ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਕੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਤੇ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ-ਅਗਨਿ। ਫਿਰ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਵਿਆਪਕ, ਗਰਮ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਕਰੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਲਈ ਯੋਗ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੀਪਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਿਰ, ਹੇਠਾਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ, ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ। ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਲਕੀਰ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਗੋਲ਼, ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਵਕਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ। ਫਿਰ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਉੱਚਾ, ਅਸਮਾਨ, ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੇ ਗੋਲ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਅੱਧ-ਮੁਰਝੀ ਹੋਈ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਰੂਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ-ਚੋਟੀ, ਕੁਵਾਰੀਆਂ, ਕਮਲ ਤੇ ਜਲ-ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਵਿਅਪਕ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਘੇਰੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀਆਂ ਵਕਰੀਆਂ ਲਟਾਂ ਵਾਂਗ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ‘ਅਣਜਾਣ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਯਾਤਰੀ’ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਵਿਅਪਕਤਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਿਆ।