ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਣ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਦੇ ਮੋਹੜਿਆਂ 'ਚ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਬੱਚੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਅਜਾਇਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜਰ, ਚਕਰ, ਭਾਲਾ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਉਭਰਦੇ; ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁੰਬੁਰੂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਗੂੰਜਦੀ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਹੋਈ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚੁਪ-ਚਾਪ, ਮਾਨੋ ਗੂੰਗੇ ਹੋਣ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ; ਤੇ ਕਦੇ ਬੱਦਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਟਪਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਬੱਦਲ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਠੰਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ ਚਾਨਣ ਵਰਸਾਉਂਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਿਲਕੁਲ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਖਾਲੀ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਹਵਾ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਕਰਦੀ; ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਟੀ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਉਜਲੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਹਵਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਨੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਘਾਟੀ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਦਿਵਯ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸੁਰਗ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ, ਉਤਲ-ਪਤਲ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ, ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਤਜਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀਆਂ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕਿੰਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ; ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਉੱਚ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਨਿਰਭੀਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਦਵਾਰ ਬੰਦ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣਾਏ ਸ਼ਹਿਰ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਅਜੇ ਉਭਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਪਿੰਡ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ, ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸਿਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਚੰਦਰਮਾ ਨਵੀਂ ਉਗ ਆਈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ, ਹੋਰ ਥਾਂ, ਰਾਤ ਦੀ ਹਨੇਰੀ; ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧੂੰਧ ਨਾਲ ਸਲੇਟੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਅਕਾਸ਼ ਚਿੱਟਾ, ਦਿਵਯ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਥਾਂ, ਬੱਦਲ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ; ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਜਗਤਾਂ ਲਈ ਵਿਸ੍ਰਾਮ-ਥਾਂ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵ ਉਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਚੌਂਕਾਂ-ਚੌਂਕਾਂ, ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ-ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਢਕਿਆ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼, ਅਭੇਦ, ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਅਮਰ, ਵਿਆਪਕ ਚਮਕ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸ-ਥਾਂ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਉੱਚੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨੱਚ ਰਹੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦਿਵਯ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਦਿਵਯ ਰਥਾਂ ਦੇ ਉਤਰਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣੀਆਂ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਕਈ ਧੁੰਨੀਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਉਤਲ-ਪਤਲ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਦਿਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਚੁਪ ਬੱਦਲ ਤਰਦੇ; ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਹਵਾ ਸਫੈਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੰਡਦੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਖਾਲੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤ; ਮ੍ਰਦੁ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਸਾਫ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਾਂਗ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਤੋਤਿਆਂ ਤੇ ਡੱਡੂਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਰਲ ਕੇ ਗਲੇ-ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ; ਅਕਾਸ਼-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਖਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਪੀਲੇ ਤਾਜ ਵਾਲੇ ਮੋਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਧਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ੍ਰਾਮ-ਥਾਂ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਗੇੜੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਤੀ ਅੱਗ-ਤੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਲੀ, ਮਾਨੋ ਚਰਾਗਾਹ ਹੋਵੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਬੱਦਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਭੈਂਸਾ, ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਬਣਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਘੋੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਸਮਝ ਕੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ; ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਭੈਰਵ ਦੇ ਡਰਾਉਣ ਨਾਚ ਦੀ ਚਮਕ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਗੰਧਰਵ-ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਆਕਾਸ਼-ਕੁੰਵਾਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਠੰਢਾ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਪਜਿਆ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ, ਵਿਨਾਇਕ ਨਾਲ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਪਹਾੜ ਗੂੰਜਦਾਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਹਵਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਪਾਣੀ, ਰੁੱਖ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਪੂਰੀ ਚੁਪ, ਹਵਾ ਦਾ ਲਹਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੂਰਜ-ਉਗਣ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਮੋਟੇ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਮਸਤ ਕਰਦੀ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਰਸਤਾ ਦੇਵ-ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਅਪਹੁੰਚ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼-ਝੀਲ ਦੇ ਹੰਸ ਸੁਰਿਲੀ ਬੁਲਾਵੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਹਵਾ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਉੱਡਾ ਲੈਂਦੀ। ਜਿਥੇ ਜੀਵ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਛੀਆਂ, ਸ਼ਾਰਕ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਉੱਡਦੇ। ਕੁਝ ਥਾਂ, ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਜਾਂ ਕਾਂ ਦੀ ਕਾਲੀ ਘਾਟੀ; ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਸਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹਿਮ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਾ ਦਿੰਦੀ। ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਮੱਛਰ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਦੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਉਤਰੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਕਮਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਅੱਠ ਪਤੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ।