ਦੇਵੀ! ਜੋ ਵੀ ਗਿਆਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਉਸ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਚਮਕ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਣਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਦਵੈਤ ਅਤੇ ਅਦਵੈਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਭਟਕਦੇ ਹਨ? ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲ ਵਿਚ ਫਸੀ ਰਹੀ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਬੇਚੈਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਭਟਕਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਬੇਸੁਧ ਵਿਚਾਰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਨਾਹ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਨਾਹ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਨਾਹ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਨਾਹ ਮੋਖ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਥਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ। ਪਰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਵਿਵੇਕ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਜੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਦਰਅਸਲ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਕਦੇ ਉਭਰਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਸੰਸਕਾਰ ਜਾਂ ਵਾਸਨਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਿਚਾਰ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਜੀ ਸੂੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅੰਕੁਰ ਮਨ ਵਿਚ ਉੱਠ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰਾਗ ਤੇ ਦਵੈਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰਕ ਉਤਪੱਤੀ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁਲ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਵਿਚਾਰ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਦਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨੀਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਕਿਰਿਆ-ਕਲਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਜਾਗਦਾ ਸਰੀਰ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ ਸੁਪਨਾ-ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਗਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਪਤਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਗਦੇ ਵਿਚ ਕਲਪਨਾ ਮੁਕਣ ਤੇ, ਇਕ ਹੋਰ ਸੁਖਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਜੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਾਗਦੇ ਵਿਚ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਜੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਜੋ ਸੰਸਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਾਗਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਘਣੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ 'ਚੌਥਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਜਾਗਦੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ; ਇਹੀ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿਚ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਬਾਖੂਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ, ਅੰਦਰਲੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰਾਹੀਂ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਪੂਰਨ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੇਤਨਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਸੁਖਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਬਿਨਾਸੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ; ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਰੂਪ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ; ਜਦ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੂੰ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਂਦਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਰੀਰ ਇਥੇ ਰੱਖ ਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ। ਮਾਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੇਵਲ ਹੋਰ ਮਾਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਵਾਪਾਰ ਜਾਂ ਕਰਮ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਅਨੁਭਵ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਉਹਵੇਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ। ਗਹਿਰੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਸਰੀਰ ਸੰਸਾਰੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਬ ਗਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਲ ਵਿਚ, ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਸਰੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਇੱਥੇ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ; ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਹੀ ਹਨ? ਕਲਪਨਾ ਵਾਲੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੀ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਠੰਢੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸਾਧਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ, ਜਿਸ ਵਲੋਂ, ਜਦੋਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਬਿਨਾ ਅਭਿਆਸ ਦੇ, ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਸ ਸਰੂਪ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ—ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦਵੈਤ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਆਤਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਮਨਨ ਵਿਚ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਪਤਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਵਿਰਕਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੋਗ-ਇੱਛਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—ਇਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਧਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੇਨੂੰ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਧਨ, ਨਾ ਮੋਖ, ਨਾ ਮੌਤ, ਨਾ ਜੀਵਨ—ਸਿਰਫ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ।