ਪृथਵੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ ਤੇ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸੂਰਜ ਸੀ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ; ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਰਾਤ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਲਈ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਉਹ ਘਾਸ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਸੀ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸੇ ਤੋਂ ਉੱਗਦੀ ਸੀ। ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੰਸਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਲਈ ਉਹ ਸੂਰਜ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸੀ, ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਰਬਤ ਸੀ, ਅਨੇਕ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮਧੁ ਸੀ, ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਕ੍ਰੀੜਾ ਦੀ ਲਤਾ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਵਾ ਸੀ, ਸਾਹਸ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਸੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਰਾਤ-ਖਿੜੀ ਨੀਲੋਫਰ ਲਈ ਚੰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੀੜਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਲਤਾ ਲਈ ਅੱਗ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੀਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗੀ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਹਰ ਮੰਗਲ ਗੁਣ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਹੌਲੀ ਚਮਕਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਦੂਜੇ ਚੰਨ ਦੀ ਉਗਣ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਠੰਢਾ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਕਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਜੈਸਮੀਨ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਉਹ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਨਵੀਆਂ ਕੋਪਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਮਾਨੋ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀ ਹੋਵੇ, ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ, ਮਾਨੋ ਨਵੀਂ ਪਿਆਰੀ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੁੰਦੀ, ਲੀਲਾ ਵੀ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ; ਜਦ ਉਹ ਘਬਰਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਘਬਰਾਉਂਦੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਸੀ—ਜਦ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਡਰਦੀ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਪਦਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹ ਬਾਗਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ, ਘਣੇ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹਿਤਾਂ, ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗਾਂ ਉੱਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਸੰਤ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਝੂਲਿਆਂ ਤੇ, ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੇਡਦੇ। ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਸੰਤਾਨਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਨੀਮ ਦੇ ਘਰ, ਤੇ ਪਰਿਭਦ੍ਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਘਾਟੀਆਂ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ, ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਦੀਆਂ ਛਤਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿਮ-ਮਹਿਲਾਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਬਾਵੜੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਤੇ ਰੁੱਖ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕੰਧਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਜੈਸਮੀਨ ਤੇ ਪਰਜਟ ਰੁੱਖ ਖਿੜਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਫੈਲਦੀ, ਵਸੰਤ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਗਾਂਦੀਆਂ। ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਘਾਹ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜਮੀਨ, ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਖੇਡਦੇ। ਸੋਨੇ ਤੇ ਲਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੂਰਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ। ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਫੈਦ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਤਾਲਾਬ, ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਨੀਲੋਫਰਾਂ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਖਿੜੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਪਲੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੇਲੀਆਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਖਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁੰਦੇ। ਨਾਟਕ, ਕਵਿਤਾ, ਬਿੰਦੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ, ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗੁੱਚੀਆਂ, ਹਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣੇ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮਤਾ, ਤੇ ਸੁਆਦ ਭਰੇ ਭਾਂਡੇ, ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਨ। ਨਰਮ ਪਾਨ, ਸੁਪਾਰੀ, ਕਪੂਰ ਚਬਾਉਣਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਝੂਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਝੂਲੀਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਝੁਲਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ, ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਖੇਡ, ਇਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਖੇਡਾਂ ਸਨ। ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਉੱਟਾਂ ਦੀ ਸੈਰ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ—ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਪਲ ਸਨ। ਨਾਚ, ਗੀਤ, ਕਲਾਵਾਂ, ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ, ਗੱਲਬਾਤ, ਵੀਣਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਉਣ—all in their joyous life. ਬਾਗਾਂ, ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜੰਗਲ ਪਗਡੰਡੀਆਂ, ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰੇ—ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਲਾਡਲੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਗਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਗਿਆ: "ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਤਾ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇ?" "ਇਸ ਪਤੀ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਂਦਰ ਨੂੰ ਉਚੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਪ, ਜਪ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ, ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਬਧੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ: ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅਮਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਜਪ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਰਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੀਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਾਂਗੀ।