ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਜੀ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਉਪਜਿਆ, ਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਗਣ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਰਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਝਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲਵੋ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਮਿਰਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਚੰਦ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਰਮ ਜਗਤ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮਿਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭਰਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਤੇਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੱਲ ਵਧੀਆ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਤਰਕਯੋਗ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਰਕ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਜੋ ਝੂਠੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਪਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਲਕੜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਦਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਕੜ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਕੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਮੁੜ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਤੂੰ, ਰਾਮਾ, ਸਤਸੰਗ ਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਅਵਸਥਾ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਅਸਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਪਾਰੰਗਤ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਵੈ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿੱਕੜਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਪਨੇ-ਆਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੋਰਥਾਂ ਵੀ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਭ ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਮਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅਣਤਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਦਵਾਈ ਪੀਣ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨਮੱਤੀ ਨਹੀਂ ਆਖੀ, ਨਾ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਨਾ ਵਰਦਾਨ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਵਡੀਆ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਧਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਉਥੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਲੋਕ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲੈ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵਿਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਉਪਰੰਤ ਮੁਕਤ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਲੱਛਣ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਹ ਪਕੜ ਸਕਾਂ। ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਸਦਾ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਤੇਜ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਧਦਾ, ਨਾ ਘਟਦਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਜਾਗਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਗ, ਦ੍ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਖਾਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੈਲ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲੋੜ-ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਲੀਨਤਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਗੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਭੋਗੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁੱਤਾ ਤੇ ਜਾਗਦਾ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮਰੇਆਂ ਵਰਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਸੰਸਾਰਕ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਹਿਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਖੰਡ, ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮਨ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਠੰਢਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਹੈ—ਉਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੀਵਨਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੇਤਨਾ ਵਿਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਠੰਢੀ ਹੋ ਕੇ ਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦੇਹ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਰੁਕਦਾ, ਨਾ ਮੌਜੂਦ, ਨਾ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ, ਨਾ ਦੂਰ, ਨਾ ਨੇੜੇ, ਨਾ 'ਮੈਂ', ਨਾ 'ਮੈਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਅਸਲ ਗਿਆਨ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਅਸਲ ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।