ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੇਕ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਸਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨੇਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗੁਣਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਜੋ ਇਸ ਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਸਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਲ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੋਦਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਚੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ, ਅਸਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਵਿਵੇਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੁਸੀਂ ਵੇਰਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ 'ਵਿਸ਼ਵ' ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ, ਸੂਰਜ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਹਨ—ਸਭ ਕੁਝ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਬਚਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵੇ। 'ਚੇਤਨਾ' ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵ ਹੀ ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵ, ਭਾਵੇਂ ਅਗਿਆਨੀ ਤੇ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਘੜਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੇਤਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚੇਤਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਪਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੰਢ ਖੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਅਸੰਭਵਤਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਇਹ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਜੋ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ-ਸਿਲਸਿਲਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੱਸੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਵੱਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨਿਰਅਸਤਿਤਾ (ਅਸਤੀਹੀਣਤਾ) ਹੈ; ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਹਾ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਕਾਰ ਹੈ—ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜੋ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖਾਲੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ (ਜੋ ਖੁਦ ਖਾਲੀ ਹੈ) ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ; ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੈ—ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਇਕ-ਜੁਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ, ਜਾਂ ਖਾਲੀਪਨ ਅਕਾਸ਼ ਲਈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੂਰੀ ਨਿਰਅਸਤਿਤਾ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਝ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਪ੍ਰਤੀਤੀ (ਜੋ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗੀ ਹੈ) ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਲੋ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਪੂਰਨ ਅਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੰਗਲਮਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਭਾਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਰਮ ਤਤਵ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾ ਪਰਛਾਈ ਦੇ, ਆਇਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ (ਜਿਸਨੂੰ 'ਸੰਸਾਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਇਹ ਮੋਹ-ਜਾਲ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਨਿਰਅਸਤਿਤਾ ਕਿੱਥੇ? ਜਿਵੇਂ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਅਥਕ ਮਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵੱਲ ਲਗਨ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ—ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤਦ ਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਤਦ ਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਦੁਇਤਾ ਤਦ ਹੀ ਹੈ, ਜਦ ਏਕਤਾ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਏਕਤਾ ਤਦ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਦੁਇਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਇੱਕ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਜਦ ਦੋਵਾਂ, ਏਕਤਾ ਤੇ ਦੁਇਤਾ, ਜਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ 'ਮੈਂ' ਆਦਿਕ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਅਸਤਿਤਾ-ਹੀਣਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਅਸੱਤ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਤਿਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸੱਤ ਦੀ ਅਨਸਤਿਤਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਜਤਨ ਚਾਹੀਦਾ? ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।