ਇਹ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅਟੱਲ, ਅਖੰਡ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਤਪੱਤੀ ਜਾਂ ਟਿਕਾਅ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ ਜਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਥਕਾਵਟ ਭਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਇਥੇ, ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਮਲ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਲੋੜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਤਜਰਬੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਨਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਤਪੱਸਿਆ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਆਦਿ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਸਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੀ ਇਥੇ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਨ—ਜੋ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਇਹ ਪਛਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਿ "ਇਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ", ਜੀਵ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਜੀਉਂਦੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਇਹੀ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਆਦਿ ਸਮੂਹ ਦੁੱਖਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਸੋਚੋ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਦੂਰੋਂ ਕਿਸ ਤਪੱਸਿਆ, ਕਿਸ ਦੁਖ-ਸਹਾਰਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਯਤਨ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਵਿਵੇਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਤਪ, ਸਨਾਨ ਜਾਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਰਾਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਲੋਭ, ਵੈਰ, ਅਗਿਆਨਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮਨ ਲਗਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਛਲ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸਿਰਫ ਅਸਲ ਹੱਕਦਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਲਗਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਖੰਡ ਕਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਔਖਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਰੋਗ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਯਤਨ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਨ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਪਰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰੀਕ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਯਤਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਟਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿੰਦਨਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਗਹਿਰੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਧਰਮੀ ਆਦਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਨੀਵ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੈਲ ਨਟ ਦੀ ਗੁਠਲੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵੇਕ ਜੋ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਲਿਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ?" ਉੱਤਰ ਆਇਆ, "ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ; ਉਹ ਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹੀ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਜੋ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਹੈ; 'ਬ੍ਰਹਮੰਡ' ਨਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਦਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ: ਚੰਨ-ਧਾਰੀ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ, ਸੂਰਜ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ—ਸਭ ਕੁਝ ਇਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਜੇ ਇਹੋ ਜੇਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ? ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇ। ਜੋ 'ਜਾਗਰੂਕਤਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵੀ ਆਤਮਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਜੀਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵ, ਭਾਵੇਂ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੂਪ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੇਤਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਚੇਤਨ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਭਾਵ ਵੱਲ ਰੁਝੇ, ਉਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦ ਦਿਲ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਪਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਭਾਵ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਜੋ ਇਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਵਾਤਮਾ, ਜੋ ਜਨਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹਨ। ਇਥੇ, ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋਂ ਉੱਪਜੀ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਅਣਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮੂਹ ਮੋਹ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਉਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੀ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸਦਾ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗਿਆਨ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਰਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।