ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਵਿਵੇਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ — ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, 'ਮੈਂ' ਅਤੇ 'ਤੂੰ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਚਾਈ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਸਮੇਤ, 'ਮੈਂ' ਅਤੇ 'ਤੂੰ', ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਗਤ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਹਾੜ — ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਿਅਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਤਰੜ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕੇਵਲ ਕਲਪਨਾ ਰੂਪ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਂਗ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਤੱਤ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਭਰਮ ਰੂਪ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਲ ਵਾਂਗ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਹਾੜ ਦਾ ਭਰਮ ਹੋਵੇ — ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਬੀਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ। ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਗਹਿਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਲਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੀਲਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਵਾਸਤਵਿਕ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੰਗ ਰਹਿਤ ਕੰਧ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਮਾ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਿਰਕਾਲ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਿਤ ਅੱਗ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸੰਸਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦਾ ਅਰਥ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅਵਾਸਤਵਿਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਪੀਸਾਈ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਧੂੜ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਮੈਲ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਏ, ਢਹਿ ਪਏ, ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ; ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਚ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ; ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਹਾਸੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਨਾਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਾਗਲ ਦੇ ਹਾਵਭਾਵ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਧੁੰਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਪਤਝੜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਤੰਭ ਤੇ ਉੱਕੀਰਤ, ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕੰਧ ਤੇ ਚਿੱਤਰਿਤ, ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਚੇਤਨ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਚੌਥਾ ਭਾਗ, ਜੋ ਸਥਿਰਤਾ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਵੇਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੇ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਤਵ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪਕਵਤਾ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਰਮ, ਜੋ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਵਾਂ ਵਿਰਦਾਨੁਕੂਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਭਰਮ — 'ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਮੈਂ, ਤੂੰ, ਅਤੇ ਉਹ' — ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਤਾ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਥਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅੰਸ਼ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਏ ਭਰਮ ਦਾ ਰੂਪ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਦੀ ਚਮਕ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗੇ; ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦਾ ਸ਼ੋਰ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ — ਇਹ ਕਦੇ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸਰੇ ਹੋਏ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਬਾਗ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਅਜੇ ਬਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਕ ਰਹੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਕੰਧ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਸ਼ਰ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਸੂਰਤ ਵਾਂਗ ਜੋ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਵਸੰਤ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਸ ਹੌਲੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਛੇਵਾਂ ਭਾਗ 'ਮੋਖ' ਨਾਮਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਸਾਰ ਸਚੇਤਨ ਅਤੇ ਅਚੇਤਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ, ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਤਵ ਦੇ ਭਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਵੋੱਚ ਆਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ ਆਵਰਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਹਰ ਫੈਲਾਅ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਰਤਾ, ਕਰਮ, ਕਾਰਨ ਆਦਿ ਦਸ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਰੀਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ; ਉਹ ਚਿੱਤ-ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਭੀਤਰ ਵਾਂਗ। ਉਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਗੁਫਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਧਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ; ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭੂਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ — ਉਸ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਰੀਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਰੋਮ-ਛਿਦਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵੱਸਦੀ ਹੋਵੇ। ਚੇਤਨਾ-ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਅਣੂ ਵਿੱਚ, ਅਣਗਿਣਤ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਸਦੇ ਅਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਹਰੀ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਦਰਅਸਲ, ਜੋ ਅਵਾਸਤਵਿਕ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਫਲ ਬੀਜ ਪਾਉਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਤਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਕ ਨੂੰ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤਰਕ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਆਖੇ, ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ, ਭਾਵੇਂ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਵਾਂਗ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਕੂਏਂ ਦਾ ਕੌੜਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਸ ਲਾ ਲਈ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਅਪਕ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਕੇਵਲ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।