ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ੇਰ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਰਾਮ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖਰਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਣ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹਨ। ਪਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਰਖਾ ਨੂੰ ਧੂੜ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਰੇ ਸਮਝੋ। ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ, ਥਮਦੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਯਜ੍ਯ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਯਜ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਾਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੋ। ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਾ ਘੇਰੋ। ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਵੀ, ਜੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ, ਜੇ ਅਸਮੇਂ ਹੋਵੇ, ਫਲ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦਸ਼ਰਥ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, “ਇਹ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਅਜੇ ਤਕ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਮਾਸ-ਭਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਵੀਰ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਅਤੇ ਮੈਂ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਮਹੇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਮ, ਫੌਜ ਵਿੱਚ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਉੱਚਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਕਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਗਰਮ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਭ੍ਰਕਟੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਗਾਂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਉਪਵਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆੰਗਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਉਲਟ ਗਏ ਹਨ; ਮੈਂ ਪਾਲੀ ਹੋਈ, ਹਰੀ-ਭਰੀ ਕਮਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਲੇ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਘਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਖ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਬੱਦਲ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਬੱਚਾ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਅਸ਼ਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਤ-ਵਾਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੋਹ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਅੰਬ੍ਰੋਸ ਦੀ ਸਵਾਦ, ਜਾਂ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਅਤੇ ਥਕਾਉ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੋਹ ਲਈ, ਉਹ ਥਮਦੇ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ, ਧਨ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਜੋ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਛਲ-ਕਪਟ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਅਸਹਿਣਯ ਹੈ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ। ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮੇਰੇ ਤੇ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹਨ; ਤੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਵੀ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਇਹੀ ਰਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ; ਜਾਣ ਲਓ, ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਰਨ-ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰਾ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮੋਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ। ਜੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ-ਵਾਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਓ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ। ਰਾਮ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਫੌਜ, ਜਾਂ ਮੈਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਛਲ-ਕਪਟ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ—ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਟ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਰਾਵਣ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਵੈਦਨਾ, ਪੁੱਤਰ-ਮੋਹ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।