ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਥੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਜਨ-ਸਭਾ ਇੰਨੀ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਥੱਕ ਕੇ, ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਕਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਇਹੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਰੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਵੀਰ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਕਾਲੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਉਹ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਐਸਾ ਅਨੇਕ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਵਰਦਾਨ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਗਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਿਰਣ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦੇ। ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਹਨ—ਖਰਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਣ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਤੀਰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਧੂੜ ਬਦਲ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵਲਾਵੀਂ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ, ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਯਕੀਨ ਹੈ—ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਰੇ ਸਮਝ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਦੋ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਦੋ ਹਿਚਕਿਚਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ; ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਵੀ। ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਯਜਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮਾਰਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇੱਥੇ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ; ਫਿਰ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ। ਹੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਮ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇ ਰੱਖ। ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਵੀ ਜੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਹੋਵੇ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ, ਜੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਵੇ, ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੀਆ ਤਰਕ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ। ਹੁਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਦਸ਼ਰਥ, ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ—"ਇਹ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਰਾਮਾ, ਹਾਲੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਇਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਾਸ-ਭੋਜੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਯੁੱਧ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਅਤੇ ਮੈਂ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਲੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ। ਜੁਆਨ ਰਾਮਾ, ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਨਾ ਤਾ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ; ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਕੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਸਤਰ-ਕਲਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਉਪਵਨ, ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲ ਛਿੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖੇਡਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਉਲਟ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਕਦੇ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੁੱਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਘਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਅੰਦਰਲੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਹਾਲੇ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੁਖ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸੁਆਦ ਜਾਂ ਰਾਜਪਾਟ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਵੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ, ਉਹ ਹਿਚਕਿਚਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ, ਧਨ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵਿਕਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਵੀ ਕਿ ਰਾਮਾ ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰੇ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਤੇ ਛਲ-ਕਪਟ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੈ।