ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਮুনি ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਚੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਮਕਸਦ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਦਿਵਤਾ ਹੋ।” ਇਹ ਮਿੱਠੇ, ਨਿਮਰ, ਗਿਆਨ-ਭਰੇ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਦਰ-ਪੂਰਵਕ ਕਹੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪਏ, “ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਪथ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵ੍ਰਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜੰਜ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਯਜੰਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਯਜੰਜ ਭੰਗ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਜੰਜ ਐਨਾ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਥੱਕ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀਰਜ ਹੈ। ਹੁਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਵਿਘਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ—ਰਾਮ—ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਕਾਲੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਤਜ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਏਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰਣ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਹੀ ਉੱਤਾਵਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਖ਼ਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਉਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਨਾ ਕਰੋ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੰਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਕਰਤਵ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਵੀ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਯਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ। ਮੇਰਾ ਯਜੰਜ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜੋ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਯੋਗ ਕਾਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਪਾਓ। ਛੋਟਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਵੀ ਅਸਮੇਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਰਕ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਰਾ ਇਹ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਅਜੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਕੁਸ਼ਲ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਉੱਤਾਵਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ; ਉਹ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਹਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਦੇਖੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਰੂਪ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਟੱਲ ਸੀ।